Όσα παίρνει... κι όσα φέρνει ο άνεμος

Ξυλοκέρατα

της Ισμήνης

Διάβασα στο μπλογκ ενός φίλου που ζει μόνιμα στην Αμερική σε μια μεγάλη πόλη – εκεί είναι  βέβαια όλα μεγάλα. Μια μέρα Σάββατο πήρε  τα παιδόπουλα 2^η γενιά, μαζί με τη συμβία του και πήγανε βόλτα στην κορεάτικη αγορά για ψώνια και για χάζεμα, εκεί που βρίσκεις της Παναγιάς τα μάτια!

Μεταξύ μπαχαρικών, ξεραμένων  ψαριών και εντόμων προς βρώσιν, έπεσε το  μάτι του σε ένα καλάθι  με κάτι μαυριδερά πράγματα. Δεν πίστευε ότι θα τα ξανάβλεπε εκεί, τα  χαρούπια κοινώς ξυλοκέρατα της κατοχής! Θύμισες του ήρθαν από την κατοχή και  το πολύτιμο για τότε  έδεσμα που πολλές φορές τους έσωσε από την πείνα!

Τότε μου ήρθαν  κι εμένα  αναμνήσεις, και έκανα φλας–μπακ   κάμποσα χρόνια πίσω.

10ετία του ‘60 και για πρώτη φορά βρίσκομαι για διακοπές σε ένα παραλιακό χωριό της Μεσσηνίας, χωρίς φως–νερό–τηλέφωνο!!!! Μαγεία... τρελάθηκα από τη χαρά μου και την ελεύθερη ζωή που μπορούσα να ζήσω, μακριά από την ασφυκτική ζωή της πόλης που, σε σύγκριση βέβαια τα σημερινά, ήταν παράδεισος!

Αμολυσόνα και δόξα τω Θεώ! Κάναμε μπάνιο σε μια πεντακάθαρη θάλασσα  μαζί με τα μουλάρια που  βάζανε οι ντόπιοι για να τα πλύνουνε. Ποιος νοιαζότανε τότε!

Μια ωραία ημέρα  βλέπω σε ένα χωράφι να έχουν απλωμένα σε καλαμωτή κάτι μαύρα στενόμακρα  πράγματα, σαν φασόλια. Ρωτάω τι είναι και μου είπαν ξυλοκέρατα, χαρούπια!!! Το δένδρο λέγεται χαρουπιά (επιστημονικά: Κερατέα η έλλοβος, λατ. Ceratonia siliqua).

Τρώγονται; ξαναρωτάω!

–Όχι βέβαια, πήρα  την απάντηση, ενώ γελούσαν,  αυτά είναι για τα γουρούνια!

Με έτρωγε η περιέργεια, να δοκιμάσω αυτά τα ξυλοκέρατα που ήτανε μόνο  για τα  γουρούνια και  η λέξη μου ακουγόταν πολύ περίεργη.

Πήγαινα λοιπόν στα κρυφά έκλεβα, ξυλοκέρατα τα έτρωγα και ήτανε γλύκισμα!  Μια ημέρα όμως με είδανε που τα έπαιρνα κρυφά-κρυφά, με χίλιες προφυλάξεις λες και έκλεβα εκκλησία.

Αργότερα άκουσα ότι στο καφενείο του χωριού γελούσαν με την κόρη του γιατρού από την Αθήνα, που δοκίμαζε ξυλοκέρατα! Και κάθε φορά που περνούσα από τον καφενέ, με πειράζανε και με φωνάζανε να με  φιλέψουν χαρουπάκια!

Μετά από χρόνια έμαθα ότι από την αρχαία ελληνική λέξη  κεράτιον (=χαρούπι)  προέρχεται η λέξη καράτι, γιατί το βάρος του σπόρου των χαρουπιών (είναι σχεδόν πάντα  ισοβαρές) και ορίστηκε ως η πιο μικρή μονάδα μέτρησης για χρυσό και πολύτιμους λίθους.

Για το φως και το σκοτάδι

της Μαρίας Ρεπούση, lifo.gr, 23/4/2014

Αναρωτιέμαι γιατί σ’ αυτή τη χώρα, η μάχη ανάμεσα στο φως –όχι το άγιο, το άλλο- και στο σκοτάδι χάνεται. Και όχι μόνον χάνεται αλλά κάθε φορά που ανοίγει ένα παράθυρο για να μπει φως κλείνει με τέτοιο πάταγο που ενδέχεται να περάσουν χρόνια για να ξανανοίξει. Μήπως τελικά οι σκοταδιστές είναι περισσότεροι από τους φωτισμένους; Μήπως οι σκοταδιστές είναι πιο δικτυωμένοι, είναι καλύτερα τοποθετημένοι στα κέντρα διαμόρφωσης της κοινής γνώμης και στα αντίστοιχα λήψης των αποφάσεων;

Τι στο καλό συμβαίνει και χάνεται η μάχη του ορθού λόγου; Τι συμβαίνει και το σκοτάδι διεισδύει στο φως και το διαλύει αντί να διαλύεται; Και δεν μιλάω για τα διφορούμενα, αυτά που τέμνουν τα πράγματα σε πολλά πεδία. Αναφέρομαι στα απολύτως στοιχειώδη, στο δικαίωμα έκφρασης γνώμης λόγω χάρη.

Έχω αρχίσει να φοβάμαι ότι η μάχη του φωτός χάνεται στο γήπεδό του. Κάθε φορά που κάποιος εκφράζει μια άποψη που δεν εντάσσεται στην εθνική και θρησκευτική καμιά φορά και έμφυλη ορθότητα, αρχίζει μια περίεργη αναζήτηση. Σχεδόν ποτέ γι’ αυτό που ειπώθηκε. Σπάνια αναζητείται το ακριβές περιεχόμενο. Αρκεί η φήμη του. Και αυτή διαμορφώνεται από τον αντίπαλο λόγο. Αντίθετα, εδώ στο γήπεδο του φωτός, η αναζήτηση κατευθύνεται στην προσωπικότητα, στις τροπικότητες, στις προθέσεις. Ειδικά για τις προθέσεις παρατηρώ ότι εμπεδώνεται, πάντα στο γήπεδο του φωτός, μια ακραία επικίνδυνη αντίληψη και συμπεριφορά.

Είναι η ψευδής αναζήτηση της πρόθεσης κάποιου όχι για την κατανόηση της άποψης αλλά για την αποδόμησή της. Λέω ψευδής διότι δεν πρόκειται για πραγματική αναζήτηση αλλά για απόδοση. Αυθαίρετη και αρνητικά προσημειωμένη. Συμφωνώ ενδεχομένως με όσα λες, αλλά εσύ τα λες για λάθος λόγους ή είσαι το λάθος πρόσωπο. Γι’ αυτό καλύτερα να σιωπήσεις. Οι λάθος λόγοι συνδέονται συνήθως με προσωπικά  κίνητρα και σκοπιμότητες. Εδώ, στο στρατόπεδο του φωτός,  δεν παίζει το σενάριο «σε πλήρωσε ο Σόρος» ή «είσαι πράκτορας της παγκοσμιοποίησης»  αλλά η ηθελημένη πρόκληση του δημόσιου αισθήματος με στόχο το προσωπικό πολιτικό όφελος.

Μα γιατί αναρωτιέμαι να πρέπει να σωπάσει κάποιος που όλη του τη ζωή υποστηρίζει σταθερά τις ίδιες αξίες αν γίνει ή διεκδικεί να γίνει πολιτικός; Και ποιο είναι το προσωπικό όφελος που έχει  αν, όντας πολιτικός, επιλέξει να τοποθετηθεί κόντρα στο ρεύμα όταν η συνταγή για να είναι κανείς πετυχημένος είναι ο ποικιλόχρωμος λαϊκισμός;  Και αυτό ισχύει –με διαβαθμίσεις είναι αλήθεια- για όλους τους πολιτικούς χώρους. Αν θέλεις να επιζήσεις μην θίγεις το εθνικό και θρησκευτικό κατεστημένο.

Τελευταία επίσης ένα νέο αμείλικτο ερώτημα πλανάται στο γήπεδο του φωτός. Γιατί  τώρα;  Δεν υποστηρίζω ότι όλες αυτές οι αγωνίες είναι αμελητέες. Δεν μπορεί όμως σε καμία περίπτωση να είναι αρκετές για να περνάει κανείς από την άλλη όχθη του ποταμού. Δεν μπορεί να γίνονται άλλοθι. Η αναφορά στη συγκυρία, στο timing, είναι εδώ το άλλοθι. Σωστά είναι ενδεχομένως όσα λες αλλά γιατί τα είπες τώρα; Γιατί έγραψες για την επανάσταση του 1821; Μα ήταν ανήμερα της 25^ης Μαρτίου. Δεν έπρεπε. Γιατί μίλησες για τη μεταφορά του Φωτός; Μα είναι παραμονές του Πάσχα και έχουμε κρίση.  Δεν έπρεπε! Και ούτω καθεξής.

Τα παραδείγματα είναι πολλά, αρκετά και αυτοαναφορικά. Γενικά, δεν πρέπει να μιλάς για τις γενοκτονίες ακόμα και όταν επίκειται η ποινικοποίηση της αντίθετης ιστορικής άποψης, με την οποία είσαι αντίθετος. Δεν πρέπει να θέτεις ζήτημα για τα θρησκευτικά ή τα αρχαία ελληνικά που διδάσκονται στο σχολείο ακόμα και όταν καλείσαι ν’ αποφασίσεις γι’ αυτό. Δεν πρέπει να επαναφέρεις το ζήτημα του χωρισμού της εκκλησίας με το κράτος ή της φορολόγησης της εκκλησιαστικής περιουσίας ακόμα κι αν συζητείται το φορολογικό νομοσχέδιο. Οι καιροί  δεν το επιτρέπουν. Ήταν εξάλλου πάντα δύσπιστοι στα αουτσάιντερ. Αναρωτιέμαι αν όσοι διαμορφώνουν την κεντρική ατζέντα και τις πολιτικές προτεραιότητες σκέφθηκαν ποτέ ότι η Ελλάδα είναι εκεί που είναι και γιατί οι ίδιοι οι ορθολογιστές είτε σιώπησαν είτε με τον τρόπο τους απαίτησαν τη σιωπή των άλλων.

Μήπως τελικά οι καιροί ου μενετοί;

Αναρωτιέμαι ακόμα γιατί κατάντησε αιρετικό το αυτονόητο.

Διαχρονικά ουραγοί

Κι εμείς τσακωνόμαστε για το Άγιο Φως

του Μιχάλη Μητσού, Τα Νέα, 20/04/2014

Ο Νίκος Δήμου δεν χρειάζεται συστάσεις. Ηπιος άνθρωπος, επιτυχημένος συγγραφέας και γοητευτικός ρήτορας, εκφράζει εδώ και δεκαετίες τις απόψεις του, αδιαφορώντας για το αν πηγαίνει κόντρα στο ρεύμα. Μπορείς να συμφωνείς ή να διαφωνείς μαζί του, αλλά δεν μπορείς να αμφισβητήσεις τη συνέπειά του. Αυτήν τη συνέπεια προφανώς εκτίμησε ο Σταύρος Θεοδωράκης και ήρθε σε επαφή μαζί του πριν ιδρύσει Το Ποτάμι. Πράγματι, ο Δήμου ήταν ένα από τα 28 πρόσωπα για τα οποία ο Σταύρος Θεοδωράκης ανακοίνωσε στις 4 Μαρτίου ότι τον επηρεάζουν και τον υποστηρίζουν.

Η ζωή του 79χρονου συγγραφέα δεν άλλαξε μετά την ανακοίνωση αυτή. Συνέχισε να γράφει, να βγαίνει στην τηλεόραση και να προκαλεί συζητήσεις με τις, συχνά αιρετικές, αν θέλετε προκλητικές, αλλά πάντα ενδιαφέρουσες απόψεις του. Τις προάλλες έγραψε ένα άρθρο στο Protagon για τα αληθινά συμβάντα του Εικοσιένα ή, τέλος πάντων, αυτά που θεωρεί εκείνος αληθινά συμβάντα. Επεσαν να τον φάνε. Εδωσε διευκρινίσεις, είπε ότι πρόκειται για προσωπικές του απόψεις, έληξε. Προχθές έγραψε ένα κείμενο με τον τίτλο «Αντικληρικισμός και αντικομμουνισμός», που κατέληγε ως εξής: «Οσο πλησιάζει το Πάσχα και σκέπτομαι πως πάλι θα ξοδέψουμε χρήματα για να φέρουμε το (δήθεν) Αγιο Φως και να το υποδεχθούμε με τιμές αρχηγού κράτους, γίνομαι εμμανής αντικληρικός. Και υποθέτω πως το ίδιο θα γινόταν και ο Ιησούς που, απʼ ό,τι ξέρουμε, δεν πίστευε σε ειδωλολατρικά σύμβολα - και μάλλον θα μοίραζε τα χρήματα στους φτωχούς».

Σε μια άλλη δυτική χώρα, μια τέτοια παρατήρηση θα θεωρούνταν αυτονόητη. Ή, εν πάση περιπτώσει, λογική. Οι λειτουργίες του Κράτους και της Εκκλησίας πρέπει να είναι διακριτές, όπως επανέλαβε χθες σε τηλεοπτική του συνέντευξη ο Σταύρος Τσακυράκης. Η μεταφορά του «Αγίου Φωτός» (που καθιερώθηκε το 1987 από την κυβέρνηση Ανδρέα Παπανδρέου) δεν μπορεί να γίνεται με τα χρήματα των φορολογουμένων και η παρομοίωσή του με αρχηγό κράτους είναι τουλάχιστον γελοία. Αλλά εδώ είναι Βαλκάνια. Η άποψη του Νίκου Δήμου έγινε πολιτικό θέμα και άρχισε να παίζει στα δελτία ειδήσεων. Η Λιάνα Κανέλλη χαρακτήρισε τον συγγραφέα «πασχαλινή ατραξιόν», η υποψήφια περιφερειάρχης των ΑΝΕΛ Μαρίνα Χρυσοβελώνη δήλωσε ότι δεν μπορεί ο «βουδιστής» Δήμου να προσβάλλει τα ιερά εκατομμυρίων πιστών και ο Τέρενς Κουικ κατηγόρησε Το Ποτάμι πως «λοιδορεί το Αγιο Φως» (sic). Φοβούμενος προφανώς τον εκλογικό αντίκτυπο, ο Θεοδωράκης πήρε αποστάσεις από τον Δήμου, λέγοντας ότι είναι ένας άνθρωπος που «είπε απλώς ότι στηρίζει Το Ποτάμι». Μόνο ο Ανδρέας Παπαδόπουλος της ΔΗΜΑΡ τόλμησε να τον υποστηρίξει δημοσίως. Για να ακούσει από τον Πάνο Καμμένο ότι είναι «τρόφιμος των μπουζουξίδικων»...

Σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες συζητούν αυτή την περίοδο για τον κίνδυνο των ευρωσκεπτικιστών, τον ρόλο του Ευρωκοινοβουλίου και την τραπεζική ένωση. Εμείς τσακωνόμαστε για το Αγιο Φως. Δεν το λες ακριβώς δείγμα πολιτικού πολιτισμού.