Η μεγάλη πτώση...

του Πάσχου Μανδραβέλη, Καθημερινή, 26/5/2015

Είναι γνωστό το ανέκδοτο κάποιου που έπεσε από έναν ουρανοξύστη και, πριν σκάσει στο έδαφος, σε κάθε όροφο έλεγε: «Δόξα τω Θεώ. Μέχρι στιγμής αποφύγαμε τα χειρότερα». Κάπως έτσι, σε ελεύθερη πτώση, είναι τους τελευταίους μήνες η χώρα. Ενώ τα πρώτα σημάδια της χρεοκοπίας είναι ορατά, το επικοινωνιακό σύστημα της κυβέρνησης μονολογεί: «Δόξα τω Θεώ. Μέχρι στιγμής δεν χρεοκοπήσαμε».

Έτσι, ενώ «πρώτη φορά» το κράτος βάζει χέρι στα αποθεματικά των δημόσιων οργανισμών και των ασφαλιστικών ταμείων, ακούμε τους κυβερνώντες να λένε: «Ε, και τι έγινε; Τα repos δίνουν καλύτερα επιτόκια». Πάει ο 50ός όροφος... Καθυστερούν οι πληρωμές συντάξεων και μισθών; Ετοιμο το παραμύθι: «Το σύστημα ΔΙΑΣ χαλάει κάθε τρεις και λίγο». Πάει και ο 49ος όροφος... Υπάρχει στάση πληρωμών στην αγορά; «Ελα μωρέ τώρα!». Πάει και ο 48ος όροφος... Εκφράζουν τη δυσαρέσκεια μέχρι την αποστροφή τους όλοι οι εταίροι, αυτοί δηλαδή που ήταν και παραμένουν οι πιστωτές έσχατης ανάγκης για τη χώρα; «Κάνουμε φοβερή διαπραγμάτευση και αυτό αποδεικνύεται από το γεγονός ότι μέχρι στιγμής αποφεύχθηκαν τα χειρότερα», παπαγαλίζουν όλοι οι «φίλοι της κυβέρνησης». Πάει και ο 47ος όροφος...

Το ανέκδοτο δεν αναφέρει τι λέει ο δυστυχής που πέφτει από τον ουρανοξύστη όταν πλησιάζει το έδαφος. Θα μπορούσε, για παράδειγμα, να σκεφτεί τον νόμο της βαρύτητας και υπολογίζοντας την ταχύτητα πρόσκρουσης να υπολογίζει τις πιθανότητες επιβίωσης ή και αναπήδησης μόλις αγγίξει το έδαφος. Τα δικά μας πολιτικά ανέκδοτα όμως δεν έχουν τέτοια προβλήματα. Ήδη διακινούν «τεχνικές λεπτομέρειες» της πιθανής πλέον πρόσκρουσης. Λένε ότι μια καθυστέρηση πληρωμής του ΔΝΤ δεν σημαίνει τυπικά χρεοκοπία, αλλά είναι κάτι σαν ανάληψη σε ένα άλλο κόσμο, που τώρα πλέον δεν είναι απλώς εφικτός· είναι το πιθανότερο σενάριο.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα του ΣΥΡΙΖΑ είναι η επικοινωνιακή του τακτική. Είναι τόσο καλή ώστε πιστεύουν και οι ίδιοι τις ανοησίες που λένε. Τα πρώιμα συμπτώματα χρεοκοπίας αποσιωπώνται κι όλοι νομίζουν ότι με ένα καλό κόλπο στη Ρίγα ή στις Βρυξέλλες αποφεύγεται το χειρότερο. Αποσιωπούν και ξεχνούν την «πανουργία της Ιστορίας». Γράφαμε και παλιότερα: «Δυστυχώς, ελάχιστοι κατανοούν ότι η Ιστορία δεν συμβαίνει μονομιάς. Κοιτάμε το παρελθόν ελλειπτικά και αποσπασματικά επειδή έτσι το μαθαίνουμε από τα σχολικά βιβλία: εκεί υπάρχουν μόνο “σταθμοί της Ιστορίας”. Πολλές φορές μένουμε έκθαμβοι από τη “μωρία” των αποφάσεων που έλαβαν πολιτικοί ηγέτες, κόμματα ή ακόμη και κοινωνίες. Ας σκεφτούμε μόνο πόσες φορές αναρωτηθήκαμε: “Μα, πώς μπόρεσαν να το κάνουν αυτό; Δεν έβλεπαν την καταστροφή που ερχόταν;”. Ξεχνάμε ότι αυτά που φαντάζουν τώρα ως “κομβικά σημεία” στην Ιστορία δεν είναι παρά το προϊόν πολλών μικρών αποφάσεων, εδώ κι εκεί» (Καθημερινή 24.1.2015).

Η χρεοκοπία μιας χώρας δεν είναι ένα γεγονός, είναι μια διαδικασία την οποία ήδη ζούμε. Πρώτη φορά στη μεταπολεμική ιστορία ανακοινώνεται ότι θα πληρωθούν μισθοί και συντάξεις. Για πρώτη φορά τίθεται το δίλημμα αν θα γίνουν οι εσωτερικές πληρωμές ή οι εξωτερικές. Πρώτη φορά τα στελέχη ενός κυβερνώντος κόμματος παρουσιάζουν τέτοια άγνοια για το τι σημαίνει χρεοκοπία. Το «πρώτη φορά Αριστερά» μεταμορφώνεται ταχύτατα σε «πρώτη φορά τέτοιος εφιάλτης»...

Δράμα σε τρεις πράξεις

του Διονύση Γουσέτη, Καθημερινή, 13/5/2015

Πράξη 1η. 2007: Μέλη της σημερινής κυβέρνησης, όπως ο αναπληρωτής ΥΠΕΘΑ Κ. Ησυχος, o αναπληρωτής ΥΠΕΞ Ν. Χουντής, ο αντιπρόεδρος της Βουλής Γιάννης Μπαλάφας και άλλα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ συναγελάζονται με μέλη της κυβέρνησης Τσάβες της Βενεζουέλας. Μέλη του ΣΥΡΙΖΑ μπαινοβγαίνουν στην πρεσβεία και λαμβάνουν μαθήματα κρατικοποιήσεων: τηλεπικοινωνιών, πετρελαίων κ.ά. Ο κ. Τσίπρας εξαγγέλλει προμήθειες των κρατικοποιημένων πετρελαίων με μειωμένη τιμή για την Ελλάδα! Η νυν περιφερειάρχης κ. Δούρου δημοσιεύει με περηφάνια φωτογραφία της αγκαλιά με τον Τσάβες. Στην κηδεία του ηγέτη παρευρέθη ο νυν πρωθυπουργός, μαζί με λοιπές προοδευτικές προσωπικότητες, όπως οι Αχμεντινετζάντ, Χαμενεΐ, Κιμ Γιονγκ Ουν κ.λπ.

Πράξη 2η. 2014. Ο διάδοχος του Τσάβες Νικόλα Μαδούρο αυξάνει τον ελάχιστο μισθό κατά 15%. Ωστόσο ο πληθωρισμός που καλπάζει, καταπίνει τις όποιες αυξήσεις. Μεγαλώνουν οι ελλείψεις σε αγαθά, ξεσπούν διαδηλώσεις και βίαιες συγκρούσεις. Ο Μαδούρο αποδίδει την ευθύνη για την κατάσταση στους ξένους ιμπεριαλιστές. Εφτασε να χορηγούνται τα φάρμακα με δελτίο και δακτυλικό αποτύπωμα. Υπάρχει έλλειψη σε σύριγγες, γάζες και άλλα απαραίτητα, πράγμα που αποδίδεται σε «κάποιους» που τα συσσωρεύουν για λόγους κερδοσκοπίας.

Πράξη 3η. Μάιος 2015. Διοικητές νοσοκομείων του ΕΣΥ περιγράφουν (Καθημερινή 3/5/15) ότι παρακαλούν τους προμηθευτές να φέρουν τρόφιμα και ότι σύντομα θα υπάρξουν ελλείψεις σε σύριγγες, γάζες και άλλα απαραίτητα. Ο λόγος είναι ότι τα νοσοκομεία δεν έχουν λάβει καθόλου την κρατική επιχορήγηση του Φεβρουαρίου και δώθε. Οι προμηθευτές διαμαρτύρονται, διότι υφίστανται στάση πληρωμών και διότι επιπλέον «οι τράπεζες δεν μας δανείζουν και οι ξένοι οίκοι ζητούν να προπληρώνουμε τις παραγγελίες λόγω φόβου Grexit». Οι δε γιατροί του ΕΣΥ δεν έχουν αποζημιωθεί για δεδουλευμένες εφημερίες του 2015. Η κυβέρνηση αποδίδει την ευθύνη για την κατάσταση στους ξένους δανειστές και ο κ. Λαφαζάνης στους ντόπιους κερδοσκόπους «ολιγάρχες».

Το δίδαγμα του όχι μικρού αυτού δράματος είναι ότι αργά αλλά σταθερά, η Ελλάδα του ΣΥΡΙΖΑ -καθρέφτης του καθεστώτος της Βενεζουέλας- ακολουθεί την ίδια με αυτήν πορεία προς τον πάτο. Κλείνοντας το ΕΣΥ, επιστρέφουμε στη θεραπεία του καρκίνου μέσω των θαυματουργών λειψάνων της Αγίας Βαρβάρας. Και δεν πρόκειται μόνο για την υγεία. Στην ενέργεια, αυξήσαμε τις εισαγωγές διότι η εδώ παραγωγή με λιγνίτη κατάντησε πιο ακριβή. Μοιραία επιστρέφουμε στις λάμπες πετρελαίου. 

Στην ανώτατη εκπαίδευση, αποχωρούμε από τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές. Grexit στα πανεπιστήμια της Δύσης. Στο ποδόσφαιρο κινδυνεύουμε επίσης με Grexit. Ακόμα, η κατασκευή αυτοκινητοδρόμων σταματά μετά την εξαγγελία μείωσης των διοδίων από τον κ. Σπίρτζη. Επιστρέφουμε στον αραμπά. Στο τέλος, το μόνο εξαγώγιμο είδος μας θα είναι οι χουλιγκάνοι -συγγνώμη, αντιεξουσιαστές- που ήδη έχουμε εξαγάγει στα βίαια επεισόδια του Μιλάνου. Όμως, θα έχουμε την αξιοπρέπεια που μας έταξε ο πρωθυπουργός. Όπως οι Βενεζουελάνοι.

To Grexit και πώς να το εξηγήσετε!

του Αλέξανδρου Αχελινού, ΚΣΜ, 12/5/2015

Αν και η αισιοδοξία που εκπέμπει περιστασιακά η κυβέρνηση είναι υπερβολική και, μάλλον, για εσωτερική κατανάλωση, δεν αποκλείεται τελικά να επιτευχθεί μία συμφωνία και η Ελλάδα να παραμείνει στη ζώνη του Ευρώ. Ενδέχεται, ωστόσο, αυτό να μην οφείλεται σε ειλικρινή επιθυμία του στελεχιακού δυναμικού του ΣΥΡΙΖΑ. Πολλοί από αυτούς θα προτιμούσαν να μην έχουν πάνω από το κεφάλι του τα μάτια των τροϊκανών των “θεσμών” για να μπορούν να εφαρμόζουν ανεμπόδιστα τα μέτρα που υπαγορεύουν οι ιδεοληψίες τους.

Ωστόσο, τα υπομένουν, γιατί οι συνέπειες της άρσης της οικονομικής στήριξης από το εξωτερικά – και συγκεκριμένα από τους Ευρωπαίους εταίρους της χώρας – θα μπορούσε να τροφοδοτήσει αντιδράσεις που δεν θα είχε, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση, τα μέσα να αντιμετωπίσει η “πρώτη φορά αριστερά”. Έτσι, αποφεύγεται το grexit από την νομισματική ένωση. Για την ώρα φυσικά, γιατί τίποτε δεν εξασφαλίζει τη χώρα μακροπρόθεσμα, όταν δηλαδή το κομματικό κράτος που στήνεται συστηματικά θα μπορεί να ποδηγετεί την κοινωνία και να καταπνίγει τα “αιρετικά” κινήματα.

Μάλλον αποφεύγεται και το grexit των ελληνικών ποδοσφαιρικών ομάδων στο ποδόσφαιρο. Αλλά και αυτό πιθανόν να μην οφείλεται τόσο στην οικειοθελή εναρμόνιση του αθλητικού νόμου που ψήφισε στην ουσία μόνο του το κόμμα του ΣΥΡΙΖΑ με τις επιταγές των διεθνών ομοσπονδιών, όσο στον φόβο των αντιδράσεων των οπαδών των ομάδων, ιδιαίτερα δε των οπαδών εκείνης που θα υφίστατο τις σοβαρότερες συνέπειες, από τους οποίους ο ισχυρός εταίρος της κυβέρνησης είχε αντλήσει πολλούς ψήφους.

Αντίθετα, ενδέχεται να μην αποφευχθεί το grexit των ελληνικών πανεπιστημιακών πτυχίων από το ευρωπαϊκό εκπαιδευτικό οικοδόμημα, αν η κυβέρνηση επιμείνει στην απονομή τους με βάση κάποιες διδακτικές μονάδες και όχι τις πιστωτικές που αναγνωρίζει το ευρωπαϊκό σύστημα. Ένα grexit που θα έχει ως συνέπεια και τον αποκλεισμό των Ελλήνων φοιτητών από το πρόγραμμα “Erasmus”, το οποίο διευκολύνει την κινητικότητα ανάμεσα στα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια.

Το ότι η κυβερνητική επιλογή είναι απόλυτα σύμφωνη με την από μέρους της αμφισβήτηση της Διακήρυξης της Μπολόνια δεν αρκεί ως εξήγηση. Η Διακήρυξη έχει ως στόχο την εφαρμογή ενός συστήματος ακαδημαϊκών τίτλων, ευχερώς αναγνωρίσιμων και συγκρίσιμων στον ευρωπαϊκό χώρο, στη διευκόλυνση της κινητικότητας σπουδαστών και διδακτικού-ερευνητικού προσωπικού, στη εγγύηση υψηλής ποιότητας διδασκαλίας και στην αποτύπωση μιας ευρωπαϊκής διάστασης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.

Η μονομερής υπονόμευσή της από την Ελλάδα δεν πρόκειται να την κλονίσει. Το μόνο που θα επιτύχει είναι την απομόνωση της χώρας, καθώς και την απώλεια της ευχερούς επαφής τόσο του διδακτικού-ερευνητικού στελεχιακού δυναμικού όσο και της νεολαίας που σπουδάζει με τις πανεπιστημιακές κοινότητες των ευρωπαϊκών χωρών και με τα πνευματικά κινήματα που αναπτύσσονται εκεί. Κοντολογίς, τον αποκλεισμό της πνευματικής – επιστημονικής ελίτ της ελληνικής κοινωνίας από το ευρωπαϊκό γίγνεσθαι και από τις εξωτερικές επιρροές.

Μήπως, όμως, αυτός είναι ο ανομολόγητος στόχος της ελληνικής εξαίρεσης; Γιατί, από μία άποψη, αυτή θα είναι και η συνέπεια μιας άλλης –ανεξήγητης με τη λογική– κυβερνητικής επιλογής: της κατάργησης των πρώτων ξενόγλωσσων τμημάτων των ελληνικών πανεπιστημίων. Τμημάτων, που δεν θα έφερναν μόνο έσοδα σε ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα που χειμάζονται οικονομικά, αλλά θα έφερναν σε επαφή Έλληνες που για κάποιο λόγο δεν θα είχαν στο πρόγραμμά τους σπουδές στο εξωτερικό με αλλοδαπούς σπουδαστές. Και όχι μόνον με μετανάστες του τρίτου κόσμου που «λιάζονται στις πλατείες προτού εξαϋλωθούν».

Μάλιστα, αυτό το grexit θα συναντήσει και τις λιγότερες αντιδράσεις, καθώς δεν θα έχει άμεσες και ορατές συνέπειες σε σημαντικές αριθμητικά, δυναμικές και συντεταγμένες ομάδες πολιτών. Φυσικά, από αυτό θα εξαιρούνται οι γόνοι της μεγαλοαστικής τάξης, οι οποίοι δεν θα μπορούσαν να γίνουν ποτέ ενοχλητικοί, και οι γόνοι της κομματικής νομενκλατούρας που θα τυγχάνουν ειδικής μεταχείρισης για να διαιωνίζουν την εξουσία. Το έργο έχει ξαναπαιχτεί σε πολλά μέρη της υφηλίου με ομοϊδεάτες πρωταγωνιστές!

Οι συγκεκριμένες κυβερνητικές επιλογές στον τομέα της εκπαίδευσης δίνουν τροφή για την εύλογη υποψία ότι στόχος τους είναι ο πνευματικός ευνουχισμός της νεολαίας και η δημιουργία ενός περίκλειστου διανοητικά χώρου, μέσα στον οποίο θα καλλιεργείται αποκλειστικά η πλύση εγκεφάλου που θα οδηγεί στη δουλοπρεπή υποταγή στην κυβερνητική ιδεολογία.

Από μία συνολική θεώρηση των κυβερνητικών επιλογών αναδύεται η αίσθηση ότι μακροπρόθεσμος, αν όχι μεσοπρόθεσμος, κυβερνητικός στόχος είναι ένα ολοκληρωτικό grexit από το δυτικοευρωπαϊκό οικονομικό και πολιτιστικό οικοδόμημα, το οποίο μεθοδεύεται, για πρακτικούς λόγους, με αποσπασματικά grexit, με τα οποία δοκιμάζεται η αντοχή ή η αντίσταση της κοινωνίας. Αν γίνει αντιληπτό ότι μία από αυτές φτάνει σε οριακό σημείο, ο αρμόδιος τομεάρχης κάνει τόσο πίσω ώστε αφενός μεν να καταλαγιάσουν οι αντιδράσεις αφετέρου δε να μείνει ζωντανό το σπέρμα για ένα grexit όταν οι συνθήκες ωριμάσουν.

Ωσότου, βέβαια, η συνολική απόδραση από τον δυτικό πολιτισμό –τον πολιτισμό που κληροδότησε στην ανθρωπότητα ο Διαφωτισμός– καταστεί εφικτή. Αυτή η απόδραση είναι ο συχνά ανομολόγητος στόχος πολλών (ακρο)αριστερών οραματιστών (και όχι μόνον). Γιατί, όπως αποδείχθηκε στην πράξη, το κριτικό και φιλελεύθερο (ως ατομοκεντρικό) ευρωπαϊκό πνεύμα δεν επιτρέπει να ευδοκιμήσουν οι τυραννίδες των “νεφελοκοκκυγιών” τους.

Ο δε δρόμος της απόδρασης από αυτό περνά αναπόφευκτα στην καλύτερη περίπτωση από μία Βενεζουέλα των Τσάβες-Μαδούρο και στην χειρότερη από μία Αλβανία του Χότζα ή από μία Βόρεια Κορέα της σοσιαλιστικής δυναστείας των Κιμ!