Συρία III

της Ισμήνης

Σήμερα ξεκινάμε αρκετά νωρίς, γιατί έχουμε να κάνουμε πολλά χιλιόμετρα με τελικό προορισμό την Παλμύρα. Διασχίζουμε απέραντες εκτάσεις μονότονης ερήμου που στο βάθος πλαισιώνονται από κιτρινοκαφέ βράχια και κάπου–κάπου στη μέση του πουθενά διακρίνουμε παραδοσιακούς οικισμούς βεδουίνων, φτιαγμένοι από λάσπη και άχυρο, ζεστοί το χειμώνα και δροσεροί το καλοκαίρι, καραβάνια από καμήλες, φορτηγά που τρέχουν σαν τρελά. Ο δρόμος μετά από κάποια διασταύρωση οδηγεί στο Ιράκ και Ιράν.

Σταματάμε για καφέ στο Café-Baghdad - σας θυμίζει κάτι; Καταμεσής στην έρημο, δίπλα στο σπίτι τους και τα ζώα τους, οι βεδουίνοι έχουν στήσει μια πολύ όμορφη επιχείρηση. Εκτός από καφέ, τσάι και τοπικά γλυκά και αναψυκτικά, πουλάνε επίσης ένα σωρό άχρηστα ενθύμια, παραδοσιακά ρούχα, μαντήλια, φερετζέδες και πασουμάκια που σε διαβεβαιώνουν ότι τα έχει κεντήσει η μανούλα τους και η αδελφή τους κάτω από την τέντα μέσα στον καυτό ήλιο!

Η επόμενη στάση στη Σεϋντνάγια όπου θα προσκυνήσουμε στο μοναστήρι της Παναγίας και την εικόνας της που έφτιαξε ο Ευαγγελιστής Λουκάς. Το μοναστήρι χτίστηκε από τον Ιουστινιανό και αριθμεί 40 καλόγριες και είναι μετά τα Ιεροσόλυμα το μεγαλύτερο προσκυνηματικό κέντρο της Μ. Ανατολής. Η αμέσως επόμενη στάση είναι στην Μααλούλα (= μητερούλα), όπου είναι το μοναστήρι της Αγίας Θέκλας.

Και στα 2 μοναστήρια μας υποχρεώνουν να βγάλουμε τα παπούτσια μας, σαν να είμαστε σε τζαμί. Οι καλόγριές βλοσυρές, δεν μας κοιτάνε καν, δεν μας απευθύνουν ούτε μια κουβέντα, απλά είναι απασχολημένες να βάζουν σε σακουλάκια μπαμπάκι με ιερό λάδι από κάποιο καντήλι ή να γεμίζουν ένα κοινό τάσι με αγιασμένο νερό για να πιεις. Όταν ζήτησα να πιω λίγο νερό στη χούφτα μου μόνο στο κεφάλι δεν μου έφεραν το τάσι, διότι το χέρι μου ήταν μιαρό, ενώ το τάσι από το οποίο έπίναν τόσοι ήταν πεντακάθαρο!

Και φθάνουμε στην Παλμύρα !

Η Παλμύρα υπήρξε κατά την αρχαιότητα σημαντική πόλη της κεντρικής Συρίας. Για αιώνες ήταν ζωτικός σταθμός για τα καραβάνια που διέσχιζαν τη Συριακή έρημο μεταφέροντας μπαχαρικά, πολύτιμές πέτρες, υφάσματα και ήταν γνωστή ως η «Νύμφη της Ερήμου». Το ελληνικό όνομα «Παλμύρα» αποτελεί μετάφραση του αρχικού αραμαϊκού ονόματος Tadmor, που σημαίνει «φοινίκια πόλη».

Η πόλη των Φοινίκων, όπως ονομάστηκε από τους Έλληνες, έφτασε στο αποκορύφωμα της άνθησής τον 3^ο αιώνα την εποχή της ξακουστής βασίλισσας της αρχαιότητας Ζηνοβίας, που με τη φιλοσοφία της προκάλεσε εκείνα τα χρόνια την κοσμοκράτειρα Ρώμη. Τα σωριασμένα ερείπια μαρτυρούν τη δόξα και το μεγαλείο του παρελθόντος. Ναοί, ανάκτορα, το θέατρο, το τετράπυλον, η μνημειακή αψίδα, ο καταυλισμός του Διοκλητιανού, ταφικά μνημεία.

::

Ξεχωρίζει ο ναός του Μπελ του θεού Ήλιου. Η κάθε πλευρά του έχει ύψος δεκαπέντε μέτρα και ύψος σαράντα. Αυτό που μένει στον επισκέπτη είναι τα ανάγλυφα με τον Ηρακλή και τον Άρη και οι 268 κολώνες με τα κορινθιακά κιονόκρανα, τα θεμέλια των οδών και των κατοικιών. Σημαντικές επίσης είναι και οι ανευρεθείσες δίγλωσσες επιγραφές (στην ελληνική και παλμυρική διάλεκτο), μία στην εβραϊκή και 2 στη λατινική. Σπάνια βρίσκει κανείς μία αρχαία πόλη τόσο άθικτη.

Η Παλμύρα αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα σημεία της Παγκόσμιας Κληρονομιάς, που έχει ανακηρύξει και προστατεύει η UNESCO.

Έχουν βρεθεί στην περιοχή 150 περίπου τάφοι των Ναβαταίων ατομικοί και συλλογικοί. Οι συλλογικοί τάφοι είναι πύργοι σε ελληνορωμαϊκό ρυθμό. Οι τάφοι είναι υπόγειοι, ενώ το υπέργειο κτίσμα είναι καθαρά διακοσμητικό!

Οι κάτοικοι της Παλμύρας θάβονταν μαζί με τους πεθαμένους συγγενείς. Ο ιδρυτής της δυναστείας σε μαρμάρινη αναπαράσταση, ξαπλωμένος πάνω στην κεντρική μνημειακή σαρκοφάγο, μαζί με την σύζυγο και τα παιδιά του, ενώ οι απόγονοι κατά μήκος των πλευρών της αίθουσας, σε κλειστές κάσες και πλάγια τοποθετημένοι για να μην πιάνουν πολύ χώρο. Οι τάφοι ανοίγουν αυστηρώς μόνο για 20 λεπτά καθημερινώς, λόγω του ευαίσθητου περιεχομένου τους.

Μια βόλτα στη σύγχρονη πόλη της Παλμύρας μας φέρνει αντιμέτωπους με τεράστια κρεμασμένα τσαμπιά χουρμάδων έξω από τα μαγαζιά. Τους πουλάνε συσκευασμένους ή χύμα και σε διάφορες γεύσεις Γλυκύτατος καρπός και ό,τι πρέπει για εναπόθεση κιλών στα ευαίσθητα σημεία μας!

Το βραδινό μας είναι σε μία τέντα βεδουίνων. Μας υποδέχονται 5 άτομα με τις παραδοσιακές άσπρες στολές με την κουφία στο κεφάλι τους, παίζοντας ένα όργανο σαν τετράγωνη λύρα με 3 χορδές και τουμπελέκι.

Η τέντα είναι τεράστια χωράει τουλάχιστον 100 άτομα, με πολύχρωμα μαξιλάρια στην πλάτη όπως και τα καλύμματα των πάγκων, όλο χαλιά κάτω τα πλαϊνά της τέντας καλυμμένα από πολύχρωμα κιλίμια και η οροφή διακοσμημένη με φούντες και κορδόνια. Τουριστικό βέβαια το όλο θέαμα, αλλά ήταν πανέμορφο, τίποτα το υπερβολικό, ούτε κιτς! Στη μέση της τέντας στρώθηκε ένα μεγάλο τραπέζι με όλα τα απίστευτα συριακά φαγητά σε εξαίσιες γεύσεις και ποικιλία.

Το κυρίως φαγητό ήταν αρνί κάπως … φτιαγμένο, συνοδευόταν από άσπρο πιλάφι με πράσινες φύτρες άγριου ρυζιού και μια αραιή άσπρη σάλτα σα γιαούρτι. Πανδαισία!

Στο τέλος συριακά γλυκά και φρούτα. Αμάρτησα για τη … Συρία, το ομολογώ … και ευχαρίστως θα ξαναμαρτούσα!

Το συγκρότημα έπαιζε συνέχεια παραδοσιακή μουσική και οι χορευτές χόρευαν τοπικούς χορούς, ο δε τραγουδιστής αφιέρωνε στίχους στην πιο αφράτη της παρέας - του έκαψε την καρδιά η χανούμ Βαρβάρα!

Ξεθεωμένοι από την κούραση, το γλέντι και το φαγητό συρθήκαμε στο ξενοδοχείο SEMIRAMIS PALMYRA να απολαύσουμε τον προτελευταίο μας ύπνο στην πανέμορφη Συρία!

«Ακούει φωνές»

και προβλέπει συμφορές η πλουσιότερη γυναίκα του Ισραήλ

«Ακούει φωνές» η πλουσιότερη γυναίκα του Ισραήλ, που ισχυρίζεται ότι μπορεί να προβλέπει τυφώνες, τσουνάμι και... οικονομικές κρίσεις.

Η Σάρι Άρισον δεν είναι μόνο η πλουσιότερη γυναίκα του Ισραήλ, αλλά και η εκκεντρική συγγραφέας ενός αμφιλεγόμενου μπεστ-σέλερ, στο οποίο αποκαλύπτει τα «πνευματιστικά της χαρίσματα» και τα «προφητικά της οράματα» που προβλέπουν από μεγάλες καταστροφές... μέχρι και την πρόσφατη διεθνή οικονομική κρίση!

Σύμφωνα με το περιοδικό Forbes, η συνολική περιουσία της 52χρονης Άρισον αγγίζει τα 2,7 δισεκατομμύρια δολάρια, καθώς είναι η κληρονόμος της Carnival, ενός ναυτιλαϊκού γίγαντα που ίδρυσε ο πατέρας της, και βασική μέτοχος της Hapoalim, της μεγαλύτερης τράπεζας του Ισραήλ.

Η τυχερή δισεκατομμυριούχος δημοσίευσε λοιπόν ένα βιβλίο με τίτλο: «Γέννηση: όταν το πνευματικό και το υλικό συνυπάρχουν», όπου διηγείται τα οράματά της, τις μετεμψυχώσεις κατά τις προηγούμενες ζωές της και τις ιδέες της για παγκόσμια ειρήνη.

Διαβεβαιώνει για παράδειγμα ότι κατά τη διάρκεια των διακοπών της στην Τουρκία, ενώ έκανε ηλιοθεραπεία στη γέφυρα της θαλαμηγού της, είδε ένα τεράστιο κύμα με χιλιάδες πτώματα. «Ήταν τρομερό, ήταν ένα όραμα που επαληθεύτηκε πλήρως με το τσουνάμι του 2004 στην Ασία». (Πλήρες κείμενο >>>)

Όποιοι ακούν φωνές και βλέπουν παράξενες εικόνες, πρέπει να πηγαίνουν τάχιστα στον ψυχίατρο για να τους γράψει χάπια! Παλιότερα που δεν υπήρχε επιστημονική Ιατρική, αναδεικνύονταν οι ψυχασθενείς σε προφήτες και ξέρουμε όλοι τη ζημιά έχουν κάνει στην ανθρωπότητα...

Νέα στοιχεία για τους «Χόμπιτ»

(ΒΗΜΑ, 20/11/2009)

Νερό στον μύλο της επιστημονικής αντιπαράθεσης για το τι ήταν τελικά οι μικροσκοπικοί άνθρωποι που ζούσαν πριν από χιλιάδες χρόνια σε ένα απομονωμένο νησί της Ινδονησίας ρίχνει νέα μελέτη.

Πριν από έξι χρόνια στο Νησί Φλόρες ανακαλύφθηκαν τα απολιθώματα ανθρώπων, αποκαλούμενων και «Χόμπιτ» (καλλιτεχνική απεικόνιση, δίπλα) επειδή το ύψος τους δεν ξεπερνούσε το 1 μέτρο και το βάρος τους τα 30 κιλά.

Κάποιοι επιστήμονες μίλησαν για ανθρώπους των οποίων η σωματική ανάπτυξη διακόπηκε λόγω της φυσικής επιλογής με το πέρασμα χιλιετιών μέσω μιας διαδικασίας γνωστής ως «ενδημικός ή νησιωτικός νανισμός». Αλλοι διαφώνησαν, αναφέροντας ότι επρόκειτο για ανθρώπους που απλώς υπέφεραν από μια ασυνήθιστη γενετική διαταραχή που προκαλούσε ο άρρωστος θυρεοειδής τους. Ερευνητές του Πανεπιστημιακού Ιατρικού Κέντρου Stony Βrook στη Νέα Υόρκη υποστηρίζουν τώρα ότι πρόκειται για ένα είδος ξεχωριστό τόσο από τον σύγχρονο άνθρωπο όσο και από προηγούμενα είδη ανθρώπων (Ηomo sapiens κ.ά.)

(βλέπε επίσης >>>)

Γι' αυτούς τι να προβλέπεται άραγε στις ιερές γραφές; Καταραμένη επιστήμη, όλο ανακατοσούρα φέρνεις στους ευλαβείς πιστούς!

Σύμφωνο συμβίωσης επέλεξε ένας ιερέας

(του Θαναση Tσιγγανα, Καθημερινή, 19/11/2009)

Στο σύμφωνο ελεύθερης συμβίωσης που εφαρμόζεται με νόμο από πέρυσι και προβλέπει τη δυνατότητα δύο ενήλικων ετερόφυλων προσώπων να συμβιώνουν υπογράφοντας μια απλή συμβολαιογραφική πράξη «κατέφυγε» συνταξιούχος ιερέας από τη Θεσσαλονίκη προκειμένου να εξασφαλίσει νόμιμα δικαιώματα στη γυναίκα με την οποία συζούσε.

Ο 70χρονος ιερέας, χήρος από 10ετίας, αποκατέστησε με αυτόν τον τρόπο τη σύντροφό του, καθώς η ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία απαγορεύει τον γάμο σε ιερέα από τη στιγμή που θα χειροτονηθεί.

Μετά τον θάνατο της πρεσβυτέρας, ο συγκεκριμένος ιερέας και αφού συμβίωνε για αρκετό χρονικό διάστημα με μια γυναίκα της ηλικίας του, προτίμησε αντί να υπερβεί τον θρησκευτικό κανόνα, να υπογράψουν πριν από λίγους μήνες ένα σύμφωνο συμβίωσης σε συμβολαιογράφο της Θεσσαλονίκης. Οπως σημειώνει σε χθεσινό της δημοσίευμα η εφημερίδα «Μακεδονία», η απόφαση αυτή του ιερέα εκπορεύθηκε από καθαρά ηθικούς λόγους και έχει ως αποτέλεσμα να αποκτήσει η σύντροφός του κάποια οικογενειακά δικαιώματα και κυρίως αυτό της σύνταξης (σε περίπτωση θανάτου).

Η απόφαση του 70χρονου ιερέα να επιλέξει το σύμφωνο συμβίωσης δεν βρίσκει σύμφωνους μητροπολίτες που κλήθηκαν να σχολιάσουν την ενέργειά του. «Μπορώ να κατανοήσω το πώς κατέληξε σε αυτήν την απόφαση», σχολίασε μόνο ένας εξ αυτών, «αλλά από τη στιγμή που αποφάσισε να είναι ιερέας, πρέπει να ακολουθήσει τους κανόνες».

Στο παρελθόν, η ενέργεια ηλικιωμένου ιερέα να τελέσει (έπειτα από χηρεία πολλών ετών), για ηθικούς λόγους, πολιτικό γάμο σε χωριό της Δυτικής Μακεδονίας είχε προκαλέσει την μήνιν του μητροπολίτη της περιοχής και σάλο στην ελληνική Εκκλησία.

Το συγκεκριμένο σύμφωνο είναι ένα από τα δώδεκα που έχουν υπογραφεί εντός του 2009 στο ειδικό βιβλίο του Ληξιαρχείου της Θεσσαλονίκης. Τα υπόλοιπα αφορούν ζευγάρια ηλικίας έως 40 ετών.

Μικρός αριθμός έναντι των γάμων

Ο αριθμός των συμφώνων ελεύθερης συμβίωσης εμφανίζεται στη Θεσσαλονίκη πολύ μικρός έναντι των 7.000 θρησκευτικών και 5.000 πολιτικών γάμων που τελούνται κάθε χρόνο στην πόλη και των 4.000 διαζυγίων που εκδίδονται κατά μέσον όρο. Η σύναψη συμφώνου συμβίωσης δεν επιτρέπεται, πάντως, αν υπάρχει γάμος ή σύμφωνο συμβίωσης των ενδιαφερόμενων προσώπων ή του ενός από αυτά, μεταξύ συγγενών εξ αίματος σε ευθεία γραμμή απεριορίστως και εκ πλαγίου μέχρι και τον τέταρτο βαθμό, καθώς και μεταξύ συγγενών εξ αγχιστείας σε ευθεία γραμμή απεριορίστως. Δεν επιτρέπεται επίσης μεταξύ εκείνου που υιοθέτησε και αυτού που υιοθετήθηκε. Την ακυρότητα του συμφώνου συμβίωσης μπορεί να επικαλεσθεί, εκτός από τους συμβληθέντες, και όποιος προβάλλει έννομο συμφέρον οικογενειακής ή περιουσιακής φύσης.

Παρατηρώ ότι από τους 12.000 γάμους το 58% έγιναν θρησκευτικά και το 42% πολιτικά, ενώ το 33% των γάμων (γενικώς) οδηγούνται σε διαζύγιο... Σε μια δεκαετία η αναλογία 58-42 θα έχει αντιστραφεί και σε 20-30 χρόνια σχεδόν μόνο στα χωριά θα παντρεύονται με τον παπά. Τότε θα έχουν αυξηθεί σημαντικά και τα σύμφωνα συμβίωσης...

TERMINOLOGY AWARDS 2010: CALL FOR NOMINATIONS

The International Terminology Awards are administered by the European Association for Terminology in association with TermNet in order to promote research and development in the field of terminology and support future terminology activity by rewarding the work of up-and-coming researchers in the field.

The awards 2010 are open to candidates from all over the world. The evaluation of the theses and/or dissertations received will focus on the innovative content of the works and on how they contribute towards further developing applied research and development in the field of terminology.

The Award Ceremony will take place on the occasion of the Fifth Terminology Summit which will be held in Budaptes (Hungary) on November 12th and 13th, 2010.

Candidates are required to submit their candidature before 30 November 2009.

Contact term@eaft-aet.net

EAFT Secretariat
Centre de Terminologie de Bruxelles
Rue d'Arlon, 11
B - 1050 Bruxelles (Belgique)
http://www.eaft-aet.net/

Διάλεξη για την ποιότητα

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ & ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

Την Τρίτη 24 Νοεμβρίου 2009 και ώρα 19.00 στο Ξενοδοχείο Park Hotel (Λ. Αλεξάνδρας 10), θα μιλήσει ο Δ/ντής Έκδοσης του Περιοδικού «ΤΕΧΝΙΚΑ» καιΠρόεδρος της ΕΔΙΠΤ (Ένωση Δημοσιογράφων Ιδιοκτητών Περιοδικού Τύπου)

κ. Β. Η. Σελλούντος με θέμα:

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΑ ΜΕΣΑ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ (Μ.Μ.Ε.)

Την εκδήλωση διοργανώνει ο Σύνδεσμος Στελεχών Επιστημόνων Ποιότητας (Σ.ΣΤ.Ε.Π.) του οποίου ο κ. Β. Σελλούντος είναι Επίτιμο Μέλος.

Η είσοδος είναι ελεύθερη για τους Συνεργάτες και Φίλους του Περιοδικού «ΤΕΧΝΙΚΑ». Η διάρκεια της ομιλίας είναι 30’.

11 συμβουλές

Δεν ξέρω αν το κείμενο προέρχεται πράγματι από τον Bill Gates, πάντως οι έντεκα συμβουλές του δεν είναι καθόλου άστοχες...

Ο Bill Gates σε μια πρόσφατη ομιλία του σε ένα γυμνάσιο, μίλησε για 11 κανόνες ζωής που δεν έμαθαν και δεν θα μάθουν στο σχολείο. Μιλάει για το πως οι δάσκαλοι δημιούργησαν μια γενιά χωρίς αίσθηση της πραγματικότητας και πως αυτή η αντίληψη προετοιμάζει τα παιδιά να αποτύχουν στον πραγματικό κόσμο:

Κανόνας 1: Η ζωή δεν είναι δίκαιη, πάρτε το χαμπάρι!

Κανόνας 2: Ο κόσμος δε θα σας λυπηθεί ούτε νοιάζεται αν έχετε ή όχι αρκετή αυτοεκτίμηση. O κόσμος περιμένει να πετύχετε κάτι ΠΡΙΝ να αισθανθείτε καλά για τον εαυτό σας.

Κανόνας 3: ΔΕΝ πρόκειται να βγάζετε 8Ο.ΟΟΟ € το χρόνο με το που θα βγείτε από το Πανεπιστήμιο. Δεν πρόκειται να γίνετε Αντιπρόεδρος της Εταιρείας ούτε να αποκτήσετε αυτοκίνητο με τηλέφωνο, αν δεν τα ΚΕΡΔΙΣΕΤΕ και τα δύο.

Κανόνας 4: Αν νομίζετε ότι ο καθηγητής σας είναι σκληρός, περιμένετε μέχρι να αποκτήσετε αφεντικό.

Κανόνας 5: Δε θίγεται η αξιοπρέπειά σας αν χρειαστεί να δουλέψετε με τα χέρια σας. Οι παππούδες σας είχαν άλλη λέξη για τη δουλειά στο εργοστάσιο: την αποκαλούσαν «ευκαιρία».

Κανόνας 6: Αν τα θαλασσώσετε, μην γκρινιάζετε, αλλά μάθετε από τα λάθη σας.

Κανόνας 7: Πριν γεννηθείτε οι γονείς σας δεν ήταν τόσο βαρετοί όσο σας φαίνονται τώρα. Αυτό το έπαθαν από την εντατική προσπάθεια να πληρώνουν τους λογαριασμούς σας, να καθαρίζουν τα ρούχα σας και να σας ακούνε να λέτε πόσο έξυπνοι και σπουδαίοι είστε. Πριν τρέξετε λοιπόν να σώσετε το δάσος του Αμαζονίου από τα παράσιτα της γενιάς των γονιών σας, καθαρίστε πρώτα την ντουλάπα του δωματίου σας.

Κανόνας 8: Στο σχολείο οι νικητές δεν διαφέρουν από τους ηττημένους, ΟΧΙ όμως και στη ζωή. Σε κάποια σχολεία δεν αποτυγχάνει κανείς – μπορείτε να προσπαθήσετε ξανά και ξανά μέχρι να γράψετε τη σωστή απάντηση. Αυτό δεν έχει ΚΑΜΙΑ ΣΧΕΣΗ με την πραγματική ζωή.

Κανόνας 9: H αληθινή ζωή δε χωρίζεται σε εξάμηνα. Τα καλοκαίρια δεν κάθεστε και πολύ λίγοι είναι αυτοί που θα ενδιαφερθούν να σας βοηθήσουν να ΒΡΕΙΤΕ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΣΑΣ. Αυτό θα πρέπει να το κάνετε τις ελεύθερες ώρες σας.

Κανόνας 10: H τηλεόραση ΔΕΝ είναι η αληθινή ζωή. Στην πραγματική ζωή οι άνθρωποι σηκώνονται από τις καφετέριες και πάνε στις δουλειές τους.

Κανόνας 11: Να είστε καλοί με τους… φύτουλες. Το πιθανότερο είναι να καταλήξετε να δουλεύετε γι' αυτούς…

Ορολογία και το συνέδριο της ΕΛΕΤΟ

(βλέπε επίσης >>>)

Ο Δαρβίνος στην ελληνική λογοτεχνία

(της Ιωάννας Σουφλέρη, ΒΗΜΑ, 15/11/2009)

Η ζωή και το έργο του Δαρβίνου είχαν μεγάλη επίδραση στην ευρωπαϊκή Τέχνη. Τι επίδραση όμως είχαν στην ελληνική λογοτεχνία; Θα περίμενε κανείς να δει μυθιστορήματα με εμφανείς τις επιδράσεις της δαρβινικής θεωρίας; Ή ποίημα γραμμένο με αφορμή τον θάνατό του; Ε, λοιπόν, ναι: ο Δαρβίνος επέδρασε και στην ελληνική λογοτεχνία όπως αποδεικνύουν οι παρακάτω στίχοι:

Στροφή 1

Θέλω το μέγα πνεύμα σου Δαρβίνε να υμνήσω

Όμως ο νους μου σταματά στο τόσο μεγαλείο ...

Στροφή 7

- Μα πώς, ρωτούν, ο τέλειος επλάσθη τελευταίος,

- Και άλλοι- πώς; ο άνθρωπος κατάγετ΄ απ΄ τα στρείδια;

- Και να! θρησκευτικός αγών βγαίνει στη μέση νέος,

- Και στο Δαρβίνο ρίχνονται οι ευλαβείς σαν φίδια!

- Μα για σταθείτε μια στιγμή, θεοσεβείς, σταθείτε,

- Αν αγαπάτε το Θεό, το Δάρβιν' αν μισήτε!

...

Στροφή 13

Όλα αλλάζουν, τίποτε αιώνιο δεν μένει,

Ημέρα-νύχτα γίνεται δημιουργία νέα,

Βαδίζουν όλα, και κανέν΄ το άλλο δεν προσμένει

Κι όλα κρατούν την πρόοδο, στο χέρι τους σημαία...

Το παραπάνω είναι απόσπασμα ποιήματος που δημοσιεύθηκε το 1882 (έτος θανάτου του Δαρβίνου) στο φιλολογικό περιοδικό «Μη χάνεσαι» και σύμφωνα με τη διδακτορική διατριβή της κυρίας Μαρίας Ζαρίμη πρόκειται για το πρώτο λογοτεχνικό κείμενο των ελληνικών γραμμάτων που είχε ως θέμα τον μεγάλο φυσιοδίφη. Το ποίημα αποδίδεται από την ελληνίδα ερευνήτρια στον ποιητή Παύλο Νιρβάνα, ο οποίος την εποχή εκείνη ήταν 22 χρόνων, φοιτητής Ιατρικής, και αρθρογραφούσε στο «Μη χάνεσαι» με διάφορα ψευδώνυμα.

Αν ο Νιρβάνας ήταν καλά ενημερωμένος για τα όσα υποστήριξε ο Δαρβίνος, αλλά και για την επίδραση που είχε η θεωρία του στην Ευρώπη, αυτό μάλλον οφείλεται στο ότι γνώριζε ξένες γλώσσες. Οπως σημειώνει η ελληνίδα ερευνήτρια, η μετάφραση των έργων του Δαρβίνου στην ελληνική καθυστέρησε (είναι χαρακτηριστικό ότι μόλις το 1915 ο Νίκος Καζαντζάκης μετέφρασε το «Οrigin of species») και αυτό είχε ως αποτέλεσμα μια καθυστερημένη αντίδραση στο έργο του σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Ωστόσο οι γλωσσομαθείς έλληνες λογοτέχνες, και ειδικότερα εκείνοι που γνώριζαν την αγγλική και τη γερμανική, είχαν εκτεθεί στις ιδέες του και αυτό φαίνεται στα έργα τους.

Σύμφωνα με τη φιλόλογο κυρία Μαρία Ξέστερνου, οι λογοτέχνες που φαίνεται να δέχθηκαν την επιρροή του Δαρβινισμού ήταν ο Εμμανουήλ Ροΐδης, ο Γρηγόριος Ξενόπουλος, ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, ο Κωστής Παλαμάς, ο Ανδρέας Καρκαβίτσας και ο Ιωάννης Κονδυλάκης. Πλέον επηρεασμένος όμως αποδεικνύεται ο Ροΐδης, ο οποίος μεταξύ άλλων συνέγραψε και την «Ιστορία ενός πιθήκου».

Πόσο κατανοητές έγιναν όμως οι απόψεις του Δαρβίνου από τους έλληνες λογοτέχνες; Πόσο αυτές στρεβλώθηκαν για να «χωρέσουν» στις ιδέες τους για τις κοινωνικές συνθήκες της εποχής τους; Αυτό είναι ένα τεράστιο θέμα! Οι αναγνώστες που επιθυμούν να εντρυφήσουν περαιτέρω, θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν ως μίτο της Αριάδνης τις βιβλιογραφικές αναφορές των δύο πηγών που χρησιμοποιήθηκαν για αυτό το άρθρο.

Βιβλιογραφία:
1. Πρακτικά του Γ ' Συνεδρίου της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Νεοελληνικών Σπουδών. Το κείμενο-απόσπασμα από τη διατριβή της κυρίας Ζαρίμη εντοπίζεται στην παρακάτω ηλεκτρονική διεύθυνση: http://www.eens-congress.eu/? main--page=1&main--lang=de&eensCongress-cmd=wysiw ygDialog&eensCongress-id=360
2. Ειδική έκδοση με αφορμή το πρόσφατο συνέδριο με θέμα «Η διδασκαλία της θεωρίας της εξέλιξης: θεωρητικά και παιδαγωγικά ζητήματα». Επιμέλεια: Ζόγκζα, Καμπουράκης, Νοταράς. Εκδόσεις: Child Services των Εκπαιδευτηρίων Γείτονα. Το κείμενο της κυρίας Ξέστερνου εντοπίζεται στις σελ. 390-403.

Συρία II

της Ισμήνης

Σήμερα θα εξερευνήσουμε την παλιά πόλη της Δαμασκού. Σταματάμε στο παρεκκλήσιο του Αγίου Παύλου κοντά στον δρόμο και κατά μήκος του τείχους της παλαιάς πόλης με τα μικρά παλαιοπωλεία. Μπαίνουμε στη μοναδική πύλη των ρωμαϊκών τειχών και διασχίζουμε την Βία Ρέκτα, ένα δρόμο 1,5 χλμ της ρωμαϊκής και μεσαιωνικής Δαμασκού. Στην εκκλησία-κατακόμβη του Αγίου Ανανία μας λένε ότι εκεί βαφτίσθηκε ο απόστολος Παύλος και έγινε χριστιανός, ανέκτησε δε την όραση από τον Άγιο Ανανία, που την είχε χάσει λόγω απιστίας και αμφισβήτησης στο χριστιανισμό.

Η έδρα του Πατριαρχείου της Αντιόχειας είναι στη Δαμασκό, το οποίο είναι τρίτο στην τιμητική τάξη των πατριαρχείων μετά της Κωνσταντινουπόλεως και της Αλεξάνδρειας. Μέσα στην παλιά πόλη το κτίσμα, επιβλητικός ο χώρος που αποπνέει μια ηρεμία. Σταματάμε στον ναό και αναζητάμε τον επιστάτη να μας ανοίξει την εκκλησία να προσκυνήσουμε και ένα περίεργο πράγμα, όλοι σαν να είμαστε συνεννοημένοι νοιώσαμε ότι ακουμπάμε Ελλάδα σε μια ξένη χώρα!

Κατευθυνόμαστε στο μεγάλο Τζαμί των Ομαγιάδων και υποχρεωτικά μας φοράνε φούστα (όσες είμαστε με παντελόνια), μακρύ πανωφόρι με μανίκια (όσες είναι με κοντομάνικο) και μαντήλι στο κεφάλι να κρύβονται καλά τα μαλλιά μας και ο λαιμός. Μπαίνουμε στο τζαμί κρατώντας τα παπούτσια στο χέρι, που να τα αφήσεις, γίνεται ο χαμός από κόσμο.

Η τεράστια αίθουσα προσευχής ανακατασκευάστηκε μετά από τεράστια πυρκαγιά το 1893 και εκεί βρέθηκε το σκήνωμα του Ιωάννου του Βαπτιστή που λατρεύεται και από του μουσουλμάνους ως προφήτης. Στη μέση του τεμένους ένα τεράστιο παρεκκλήσι με το σκήνωμα του Αγίου όπου ο κόσμος προσεύχεται σιωπηλά. Στα τζαμιά δεν υπάρχουν κεριά και κουτιά είσπραξης χρημάτων, αλλά όπου υπάρχει παρεκκλήσιο για προσευχή, όλα έχουν ανοίγματα για να ρίχνουν οι πιστοί τον όβολό τους.

Πολύς ο κόσμος αλλά με κατάνυξη και προσήλωση προσεύχονται σε όποιο σημείο τους βολεύει και σε όποια στάση ικεσίας τους εκπροσωπεί, χωρίς να κοιτάζουν γύρω τους, εκτός βέβαια από εμάς τους τουρίστες που παίρνουμε πόζες για φωτογράφηση, ακόμα και δίπλα σε προσευχόμενους.

Αρχικά η συνολική έκταση που καταλάμβανε το τζαμί ήταν πάνω από 4.000 τετραγωνικά μέτρα, αλλά σεισμοί και πυρκαγιές έχουν ελαττώσει το εμβαδόν του σε λιγότερο από 1.000 τ.μ. Το πολύχρωμο και περίτεχνο μωσαϊκό δάπεδο έγινε με συνεργασία βυζαντινών τεχνιτών και φυσικά δεν υπάρχει καμία αναπαράσταση ζωντανών υπάρξεων.

Βγαίνουμε στην εξωτερική ιερή αυλή. Χώρος επιβλητικός που εντυπωσιάζει με την ήρεμη μνημειώδη ατμόσφαιρα. Σώζονται ακόμα υπέροχα χρυσά και πολύχρωμα ψηφιδωτά στους τοίχους και στις καμάρες, με άπειρα φυτά, σχήματα, κτίσματα, φυλλώματα, τοπία, κλασσικές κολώνες, περίπτερα. Αφού βγάλαμε φούστες, ζακέτες και μαντήλια βρισκόμαστε μπροστά στη κεντρική πλατεία που ξεκινάει η σκεπαστή αγορά Σουκ- αλ Χαμιδίγια.

Στο σημείο της αγοράς υπήρχε παλιά τάφρος. Άρχισε να κατασκευάζεται το 1780 μέχρι το 1863 επί βασιλείας του Οθωμανού σουλτάνου Αμπντούλ Χαμίντ Β’ όπου πήρε και το όνομά του. Οι τοίχοι είναι ψηλοί και ενώνονται με αψίδες. Από την οροφή κρέμονται πολυέλαιοι και γιρλάντες από πολύχρωμα φωτάκια.

Μπροστά στην πλατεία πλήθος κόσμου ανακατεμένο με ευρωπαϊκές και παραδοσιακές ενδυμασίες και αμέτρητοι υπαίθριοι πωλητές. Κουκιά, λούπινα, βραστά καλαμπόκια, χυμό από βατόμουρα, ξηρούς καρπούς όλων των ειδών και των χρωμάτων, φραγκόσυκα καθαρισμένα, διάφορα φρούτα, κεμπάμπ, πίττες… Όλα αυτά τα πουλάνε σε αυτοσχέδια καρότσια και βέβαια αμφιβόλου καθαριότητας! Η πλατεία, μια απέραντη χαβούζα από σκουπίδια, νερά, πλαστικά ποτήρια, χαρτοπετσέτες, χυμούς πεταμένους, φλούδια από καλαμπόκια και φλούδια από σπόρια . Όλοι πίνουν, τρώνε σπόρια και φτύνουν τα φλούδια. Είδα Mercedes με σοφέρ να οδηγεί, να μιλάει στο κινητό, να τρώει σπόρια και να φτύνει τα τσόφλια από το παράθυρο.

Μέσα στην αγορά επικρατεί το αδιαχώρητο. Πουλάνε της Παναγιάς τα μάτια, ό,τι μπορεί να φαντασθεί ο άνθρωπος, αλλά ειδικά αυτή η αγορά έχει γυναικεία, παιδικά και είδη ταξιδιού. Αν δεις κάτι που σου αρέσει, π.χ. ένα παραδοσιακό καφτάνι, και σταματήσεις να ρωτήσεις τιμή κλπ, ο πωλητής πριν καν το καταλάβεις, σε ανεβάζει μέσα από στενές σκάλες σε ένα χώρο που δεν έχεις φαντασθεί ότι μπορεί να υπάρχει, κι εκεί σου απλώνει την πραμάτεια του. Άλλο θέλεις και άλλα σου βγάζει. Αν βρεις αυτό που θέλεις, αρχίζει ένα ανελέητο παζάρι. Το αντικείμενο του πόθου σου μπορείς να το αγοράσεις στο ¼ της αρχικής τιμής που σου λέει, αλλά όταν φύγεις θα βρει να σου κάνει και ένα μικρό δωράκι κι από πάνω! Υπάρχουν άλλες 2 αγορές στη Δαμασκό, η μία με παραδοσιακά αντρικά ρούχα. Η άλλη είναι η γραφική αγορά των μπαχαρικών .

Βγαίνοντάς από την αγορά συναντάμε υπαίθριους τσαγκάρηδες και με 2 ευρώ μας αλλάζουν τσακ–μπαμ τα τακούνια των παπουτσιών μας. Διαπίστωση μετά από τόσο συνωστισμό. Δεν μας κλέψανε, ούτε στην Ιορδανία!

Μέσα σε όλη αυτή την πολυκοσμία, σε όλα αυτά τα δρομάκια και τους δρόμους που περάσαμε και διασχίσαμε διάφορες γειτονιές, δεν συναντήσαμε ζητιάνους με εκτεθειμένα σακατεμένα χέρια και πόδια, μανάδες με μισοκοιμισμένα παιδιά καθισμένες κατάχαμα, καθαριστές παρ–μπριζ αυτοκινήτων, επαίτες, μεθυσμένους και χαρμανιασμένους! Γέλασα όμως απίστευτα όταν ένας 16χρονος μου έκανε καμάκι! Έχουμε και λέμε, κάνοντας σούμα στις ανδρικές εκδηλώσεις (κοινώς κόλλημα), έτσι και έχει η γυναίκα διάθεση … οι προτάσεις πέφτουν βροχή! Αρκεί να κλείσεις συνωμοτικά το μάτι!