Λίστα δώρων για διαζύγιο

Ξέρουμε τα καταστήματα, στα οποία ανοίγουν λίστες δώρων για νεόνυμφα ζευγάρια. Επειδή πολλοί γάμοι αποτυγχάνουν (περίπου οι μισοί), κάποιοι Βρετανοί σκέφτηκαν να εκμεταλλευτούν και τα διαζύγια για δώρα. Έτσι, σε ορισμένα μαγαζιά ανοίγουν λίστες δώρων για διαζευγμένους, για να γιορτάσουν την έκδοση διαζυγίου. Συνηθέστερα δώρα είναι σεντόνια, μαξιλάρια, κουβέρτες κτλ. για το κρεβάτι, αφού συχνά το έτερον ήμισυ παίρνει τα παλιά μαζί του, αλλά επίσης τηλεοπτικές συσκευές, DVD και άλλα συναφή, με τα οποία ο/η εργένης πλέον θα μπορεί να καλύπτει τις μοναχικές ώρες στο σπίτι.

Η Θεωρία της Εξέλιξης

...με απλά λόγια

της Σταυρούλας Γ. Τσούπρου, Καθημερινή, 19/1/2010

Πασκάλ Πικ, «Εξηγώντας στα παιδιά τη θεωρία της εξέλιξης. Ο Δαρβίνος με απλά λόγια», Μετάφραση: Αριστέα Κομνηνέλλη, Μεταίχμιο, 2009

Το 2009 έκλεισαν 200 χρόνια από τη γέννηση του Δαρβίνου (1809-1882) και 150 χρόνια από την έκδοση του βιβλίου του «Η καταγωγή των ειδών», γι’ αυτό και το 2009 χαρακτηρίστηκε Ετος Δαρβίνου. Το ανά χείρας βιβλίο του παλαιοανθρωπολόγου και καθηγητή στο College de France, Πασκάλ Πικ, απευθύνεται σε μεγάλα παιδιά και ενηλίκους (υπάρχει και για μικρότερους αναγνώστες το βιβλίο της Κάθριν Λάσκι «Ενα ζουζούνι παραπάνω. Η ζωή και οι περιπέτειες του Δαρβίνου», Εικονογράφηση: Μάθιου Τρούμαν, Μετάφραση: Ελένη Σβορώνου, Μεταίχμιο, 2009) και επιχειρεί να συνοψίσει όσο γίνεται πιο κατανοητά το συναρπαστικό χρονικό της εξέλιξης της ζωής πάνω στον πλανήτη μας, ένα χρονικό δημιουργημένο από την επιστήμη.

Οι θεωρίες της εξέλιξης -η θεωρία της μεταβολής, του Λαμάρκ, η φυσική επιλογή και η φυλετική επιλογή, του Δαρβίνου, η συνθετική θεωρία της εξέλιξης και σήμερα η θεωρία της εξέλιξης-ανάπτυξης, η οποία περιλαμβάνει τη γενετική της ανάπτυξης- είναι, γράφει ο Πικ, από τις ισχυρότερες επιστημονικές θεωρίες που ανακάλυψε ο ανθρώπινος νους, ενώ η γνώση τους έχει εξαιρετική σημασία για το παρόν και το μέλλον μας. Κι αυτό διότι για πρώτη φορά, και ενώ ήδη η ζωή στην ιστορία της έχει περάσει πέντε μεγάλες εξαφανίσεις, καθώς και άλλες μικρότερες, η εξαφάνιση αυτή που ζούμε οφείλεται σε κάποιο είδος, το δικό μας. Συνεχίζοντας να καταστρέφουμε τη βιοποικιλότητα και τις οικολογικές κοινότητες, δημιουργούμε καταστάσεις επικίνδυνες που μπορούν να στραφούν εναντίον μας, ενώ ο Δαρβίνος μάς έχει προειδοποιήσει με σαφήνεια: στην εξέλιξη δεν μετράω εγώ αλλά οι απόγονοί μου με τις όποιες διαφορές τους.

Γιατί, λοιπόν, αναρωτιέται ο Γιώργος Πενθερουδάκης, βιολόγος M.Sc., καθηγητής του Πειραματικού Λυκείου Ρεθύμνου, στο άρθρο του με τον τίτλο «Γιατί ο Δαρβίνος στα σχολεία;» (δημοσιευμένο στο ιδιαιτέρως αξιόλογο περιοδικό Απόψεις, έκδοση του Συλλόγου Καθηγητών του Ενιαίου Πειραματικού Λυκείου του Πανεπιστημίου Κρήτης, τεύχος 3ο και 4ο, Ρέθυμνο, Αύγουστος 2009), η θεωρία του Δαρβίνου, η οποία αποτελεί τη βάση όλων των βιολογικών επιστημών, δεν διδάσκεται στους Ελληνες μαθητές; Ο βιολόγος καθηγητής καταγράφει το χρονικό της (μη) διδασκαλίας της εξέλιξης στα σχολεία, ενώ παραθέτει και το ψήφισμα που υπέγραψαν το καλοκαίρι του 2006 πάνω από 250 πανεπιστημιακοί, ερευνητές και εκπαιδευτικοί ζητώντας να συμπεριληφθεί η σχετική διδασκαλία στα σχολικά προγράμματα σπουδών, καθώς χωρίς αυτήν οι μαθητές στερούνται της δυνατότητας να κατανοήσουν τα μεγάλα θέματα υγείας και περιβάλλοντος που καθημερινά βρίσκονται στο επίκεντρο της τρέχουσας παγκόσμιας επικαιρότητας και, συνεπώς, δεν είναι σε θέση να πάρουν αποφάσεις και να υιοθετήσουν κρίσιμες στάσεις και συμπεριφορές. «Αυτό το μάθημα βιολογικής αυτογνωσίας», κατέληγε το ψήφισμα, «μπορεί να κάνει τον νέο μας ικανό να απολαμβάνει και να σέβεται περισσότερο το αγαθό της ζωής, σε όποια μορφή και αν εκδηλώνεται. Αυτό το μάθημα μπορεί να κάνει τον νέο μας περισσότερο υπεύθυνο ως πολίτη σε έναν κόσμο του οποίου οι ραγδαίες μεταβολές δεν είναι απειλή αλλά προκλήσεις για ατομικές και συλλογικές αποφάσεις που θα τον καταστήσουν περισσότερο δίκαιο, περισσότερο βιώσιμο και ευτυχή».

Ο Γ. Πενθερουδάκης ολοκληρώνει το άρθρο του με ορισμένα στατιστικά στοιχεία σύμφωνα με τα οποία η Ελλάδα βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις της λίστας των χωρών των οποίων οι πολίτες «πιστεύουν» στην εξέλιξη, παρόλο που η συντριπτική πλειονότητα των μαθητών δείχνει ότι τάσσεται υπέρ της διδασκαλίας της θεωρίας της εξέλιξης στο σχολείο.

Η «επιβίωση» της ζωής

«Ποιος είπε ότι η επιστήμη απομυθοποιεί τον κόσμο;», αναρωτιέται, με τη σειρά του, ο Πασκάλ Πικ, στο εισαγωγικό σημείωμα του βιβλίου του. Αλλωστε, η ζωή πολλές φορές κινδύνευσε, όπως είπαμε, να εξαφανιστεί και η ιστορία της «επιβίωσής» της είναι πράγματι εκπληκτική. Το ερευνητικό πρόγραμμα του Δαρβίνου, που σκοπό είχε να εγγράψει όλες τις συμπεριφορές του ανθρώπου, τον πολιτισμό και τις λεγόμενες ανώτερες διανοητικές του ικανότητες σε μία εξελικτική προοπτική, είναι αυτονόητο ότι θα πρέπει να γίνεται κτήμα, έστω στις βασικές του γραμμές, όλο και περισσότερων ανθρώπων.

Οι Οικολόγοι Πράσινοι μπροστά στις 100 μέρες του ΠΑΣΟΚ

• ΑΔΙΕΞΟΔΑ και ΥΠΑΝΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΥΠΕΡΙΣΧΥΟΥΝ ΤΩΝ ΚΑΛΩΝ ΠΡΟΘΕΣΕΩΝ
• ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΠΟΥ ΔΙΝΟΥΝ ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ.

Μείγμα καλών προθέσεων, αλλά κυρίως υπαναχωρήσεων και αδιεξόδων θεωρούν οι Οικολόγοι Πράσινοι τα μέχρι στιγμής δείγματα γραφής της κυβέρνησης, με αφορμή το συμβολικό κατώφλι των 100 ημερών.

Στα θετικά,

• Κεντρική θέση κατέχει η δημιουργία ανεξάρτητου υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, με μια υπουργό που, τουλάχιστον, δηλώνει καλές προθέσεις.
• Προωθήθηκε θετικό πλαίσιο για τα φετινά καμένα της Αττικής, ενισχύονται οι διαδικασίες για δασολόγιο, καταργείται ο επικίνδυνος ορισμός του 2003 για τα δάση.  Διατηρείται όμως η δόμηση εκτός σχεδίου. Οι ενδοκυβερνητικές αντιδράσεις που ήδη συναντά ακόμη και η στοιχειώδης απλή λογική, δεν αποτελούν καλό οιωνό για τη συνέχεια.
• Ενισχύθηκαν οι Επιθεωρητές Περιβάλλοντος, αλλά δε γίνονται ανεξάρτητη αρχή όπως θα έπρεπε.
• Ανακλήθηκε το Πακέτο Σουφλιά για τις αποσύρσεις ΙΧ, που ουσιαστικά πριμοδοτούσε την αγορά νέων αυτοκινήτων
• Ακυρώθηκαν οι ρυθμίσεις που πάγωναν τα πρόστιμα για τα αυθαίρετα και  ανεστάλη  η νομιμοποίηση των ημιυπαίθριων.
• Ο στόχος του 40% για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας στην ηλεκτροπαραγωγή είναι θετικός και φιλόδοξος, αλλά χωρίς εγγυήσεις και ενδιάμεσους στόχους. Η εμμονή στις βραχονησίδες ως κύριου χώρου υποδοχής Α.Π.Ε. πιθανόν να αποδειχθεί επικίνδυνη για το περιβάλλον.
• Η διαφαινόμενη αξιοποίηση του σιδηροδρόμου στα Τέμπη θα αποτελέσει θετικό βήμα, ιδίως αν σηματοδοτήσει γενικότερη στροφή στην πολιτκή μεταφορών.
• Προωθείται τριεθνής συμφωνία για την προστασία των Πρεσπών.

Στα αρνητικά

• Η εκτροπή του Αχελώου παραμένει κυβερνητική πολιτική, ενώ νέο στοιχείο είναι η εμμονή στην ενεργοποίηση του φράγματος της Μεσοχώρας ακόμη και αν η εκτροπή κριθεί παράνομη.
• Για τις μονώσεις κτιρίων πάγωσε ακόμη και το ήδη υπάρχον (ανεπαρκέστατο) πρόγραμμα της ΝΔ, ενώ στη θέση του παρουσιάστηκε απλά ένας Κανονισμός.
• Συνεχίζεται η προώθηση νέων λιγνιτικών μονάδων παρά τις διακηρύξεις για «πράσινη ανάπτυξη».
• Συνεχίζεται η παράδοση των νομικών πραξικοπημάτων, καθώς η απόφαση του ΣτΕ που κρίνει παράνομη τη Ρυθμιστική για το Κυνήγι, παρακάμφθηκε και πάλι με έκδοση νέας Ρυθμιστικής, όπως πριν.
• Το πάγωμα του διαγωνισμού για τους αυτοκινητοδρόμους στον Υμηττό, συνοδεύεται από «υποσχέσεις» ότι το έργο τελικά θα προχωρήσει, έστω και με περικοπές.
• Στην αγροτική πολιτική, η βιολογική γεωργία παραμένει ο φτωχός συγγενής.
• Οι υποσχέσεις για Πράσινη Ανάπτυξη δε βρίσκουν αντίκρισμα στον κρατικό προϋπολογισμό. Οι δαπάνες για το περιβάλλον μένουν ουσιαστικά παγωμένες και πράσινα φορολογικά εργαλεία δε χρησιμοποιούνται.
• Στα φορολογικά η συζήτηση εστιάζεται στα αυτονόητα αντί να ξεκινά από αυτά. Η αναγόρευση της προσκόμισης αποδείξεων σε κεντρικό μέτρο φορολογικής πολιτικής δείχνει τουλάχιστον προχειρότητα και άγχος.
• Η ίδια η Πράσινη Ανάπτυξη αποτελεί μάλλον προβληματική έννοια, καθώς περιορίζει την ευημερία στην οικονομική της διάσταση και επιφυλάσσει το πρασίνισμα της οικονομίας μόνο για το επιπλέον οικονομικό προϊόν.

Στον τομέα των δικαιωμάτων τα δείγματα γραφής είναι ανησυχητικά, με εξαίρεση τα θέματα των μεταναστών.

• Οι μαζικές προσαγωγές, οι επιδείξεις ισχύος της αστυνομίας και η επικοινωνιακή τους προβολή από τον αρμόδιο υπουργό, δείχνουν ότι τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι κατά περίπτωση αναλώσιμα.
• Αντιθέτως, θετική είναι, κατά βάση, η πρόταση για ψήφο των μεταναστών στην αυτοδιοίκηση, και για ιθαγένεια στους μετανάστες δεύτερης γενιάς.
• Παραμένει παράλληλα το έλλειμμα στις υπόλοιπες πολιτικές ενσωμάτωσης των μεταναστών, πέρα από την ιθαγένεια, ενώ και οι βελτιώσεις στην πολιτική ασύλου απέχουν πολύ από τις σύγχρονες ανάγκες.

Στο τομέα της διαφάνειας και της διαβούλευσης, υπάρχουν ενδιαφέροντα βήματα που θα κριθούν στη συνέχεια:

• Η σύσκεψη των πολιτικών αρχηγών για τη διαφάνεια έδειξε τη σοβαρότητα του προβλήματος, μένει όμως να εμφανίσει και πρακτικά αποτελέσματα.
• Μέτρα ελέγχου της σπατάλης στα νοσοκομεία και τα φάρμακα κινούνται σε  θετική κατεύθυνση. Το ίδιο ισχύει για την ανάρτηση των αποφάσεων στο διαδίκτυο, αν τελικά υλοποιηθεί, και τη μείωση των κρατικών αυτοκινήτων.
• Η ανοικτή προκήρυξη για τις θέσεις των Γενικών Γραμματέων Υπουργείων κινήθηκε σε επικοινωνιακή κυρίως βάση.
• Η ανεξαρτησία της Στατιστικής Υπηρεσίας κατοχυρώνεται μόνο τυπικά, χωρίς ουσιαστικό αντίκρισμα στη λειτουργία της.
• Στο Σχέδιο Καλλικράτης, η αυτοδιοίκηση των περιφερειών αποτελεί καθυστερημένο θετικό βήμα (αν και μεταφερθούν πολλές από τις παθογένειες των δήμων και των νομαρχιών). Όμως οι υποχρεωτικές συγχωνεύσεις δήμων, με σαρωτικό τρόπο, απομακρύνουν κι άλλο την αυτοδιοίκηση από τον πολίτη.
• Στο μέτωπο του εκλογικού νόμου αποτελεί πραγματικό «επίτευγμα» ότι η συζήτηση για το γερμανικό σύστημα απλής αναλογικής εκφυλίζεται ήδη σε διάλογο για το πώς θα έχουμε και πάλι αυτοδύναμες κυβερνήσεις.

Κεντρικό ερώτημα από όλο αυτό το παζλ, είναι κατά πόσο αρκούν οι επιμέρους καλές προθέσεις για να βγούμε από τα σημερινά αδιέξοδα. Η απάντηση φαίνεται δυστυχώς ότι είναι αρνητική: η κυβέρνηση αρνείται να καταλάβει ότι δε διαχειρίζεται μόνο τη δημοσιονομική αποτυχία της προκατόχου της, αλλά και τη συνολική κατάρρευση του οικονομικού μοντέλου της τελευταίας 15ετίας

Τώρα που δεν υπάρχει πια ούτε εύκολο χρήμα ούτε εύκολη υπερχρέωση στις τράπεζες, μόνη διέξοδος είναι να θέσουμε την οικονομία σε άλλες βάσεις, βιώσιμες αυτή τη φορά. Χρειαζόμαστε ένα νέο οικονομικό μοντέλο που δίνει ταυτόχρονες απαντήσεις στην οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική κρίση.