Ορθολογικό – ορθολογιστικό

Από το Ορόγραμμα Νο. 105 της ΕΛΕΤΟ

Λόγος είναι η σχέση των μερών μεταξύ τους και προς το όλον όπου ανήκουν. Ορθός λόγος (ratio, reason, raison) είναι η αρμόζουσα σχέση που ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα και κάνει τα πράγματα να λειτουργούν.

Ορθός λόγος και κοινός νους (common sense, sens commun)ταυτίζονται από τον καιρό του Ηρακλείτου, ο οποίος εξίσωνε τον ορθό λόγο με τον «ξυνόν λόγον», το «αληθεύειν» με το «κοινωνείν» και το «ψεύδεσθαι» με το «ιδιάζειν».

Ορθολογική (rational) είναι η σκέψη που βασίζεται στον ορθό λόγο και υποστηρίζει ότι αληθινό είναι εκείνο που συνάδει με την ορθολογικότητα και ψευδές είναι κάθε τι που απάδει προς τον ορθό

λόγο.

Ανορθολογισμός (irrationalismus) είναι η άρνηση εντελώς και απολύτως της ισχύος του ορθού λόγου ή ο περιορισμός ασφυκτικά της προσφυγής στην ορθολογικότητα για τον προσπορισμό της αλήθειας.

Ορθολογιστική (rationalistisch) λέγεται η σκέψη που υπερεκτιμά την ορθολογικότητα, απολυτοποιεί τον ορθό λόγο και ισχυρίζεται ότι η αλήθεια γνωρίζεται αποκλειστικά μόνο χάρη στον λόγο. Η διαφορά της ορθολογικής σκέψης από την ορθολογιστική είναι ότι η πρώτη πρεσβεύει πως η γνώση επιτυγχάνεται με τον ορθό λόγο, ενώ η δεύτερη διατείνεται πως η αλήθεια γνωρίζεται αποκλειστικά και μόνο από τον ορθό λόγο.

Ο ορθολογισμός χρειάζεται αλλά δεν αρκεί. Είναι αδύνατο να ζήσουμε χωρίς τον ορθό λόγο, αλλά είναι επίσης ανέφικτο να βιώσουμε την αλήθεια μόνο με τον ορθό λόγο, όταν ο άνθρωπος συμπροσδιορίζεται από την αίσθηση και το συναίσθημα, από την ενόραση και την διαίσθηση κι όχι μόνο από τη νόηση.

Η λογική δεν ορίζει εξαντλητικά, αλλά οριοθετεί ενδεικτικά. Κάθε λογικός ορισμός είναι ταυτόχρονα κι ένας περιορισμός. Ό,τι ορίζεται περιορίζεται..

Ο ορθολογικός στοχασμός προσφέρει θετική υπηρεσία, αφού μας προφυλάσσει από την αυθαιρεσία και εγγυάται την ελευθερία του ανθρώπου με τη δυνατότητα της αυτόνομης νόησής του.

Ο ορθολογιστικός λογισμός αδικεί τον ορθολογισμό, επειδή συρρικνώνει τον ορθό λόγο στην ατομική, υποκειμενική και ιδιωτική εκδοχή του. Η ορθολογική σκέψη είναι κοινωνική, ενώ η ορθολογιστική λογική καταντά ατομικιστική.

Έτσι, ο ορθολογισμός αποβαίνει γόνιμος και ζωοποιός, όταν διατηρεί την κοινωνικότητα και την ανοικτότητα στην εκδοχή της ορθολογικής σκέψης, αλλά καταντά άγονος και στείρος όποτε συρρικνώνεται στην ατομικότητα του ορθολογιστικού στοχασμού.

«ΕΥΘΥΝΗ», Φεβρουάριος 2002

Δ.Π.

Το σκάνδαλο των Ολυμπιακών 2004

(Από τον ΦΙΛΙΠΠΟ ΣΥΡΙΓΟ, Ελευθεροτυπία, 1/2/2011)

Τώρα, λοιπόν, που το πάθημα (έστω και εξ ανάγκης...) έγινε μάθημα και οι Μεσογειακοί πήγαν, εν τέλει, από εκεί που ήρθαν... Τώρα που η Μέρκελ μάς παίρνει μέτρα για μια νέα, πιο οδυνηρή κλίνη του Προκρούστη...


Τώρα (λέω εγώ τώρα...) θα ήταν η κατάλληλη στιγμή να ασχοληθούμε, επιτέλους, με το σκάνδαλο που καταρράκωσε τη χώρα. Τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004!


ΜΕ ποιον τρόπο, άραγε; Μήπως με εξεταστικές σαν αυτές που κουκούλωσαν το Βατοπέδιο και τη Siemens; Ας είμαστε σοβαροί, δεν βγαίνει τίποτα έτσι. Οχι μόνο γιατί κόρακας κοράκου μάτι δεν βγάζει, αλλά και γιατί οι Ολυμπιακοί Αγώνες δεν ήταν υπόθεση ενός, ή έστω δύο κομμάτων.

ΜΑ τότε ποιος είναι ο τρόπος; Ειλικρινά δεν τον ξέρω ούτε μπορώ να τον φανταστώ. Ή μάλλον, πάει το διεστραμμένο μυαλό μου κάπου, αλλά γελάω και μόνο που το σκέφτομαι. Ε ρε γλέντια που θα είχαμε, αν εξαναγκάζονταν τα αδέσμευτα μέσα ενημέρωσης να κάνουν, έστω και έπειτα από τόσα χρόνια, αυτό που δεν έκαναν τότε. Να φωτίσουν την πραγματικότητα, αντί να παίζουν τσιγκολελέτα!

ΝΑ ανοίξουν τον περίφημο φάκελο διεκδίκησης, που αποτέλεσε το ευαγγέλιο της ολυμπιακής μας πίστης, και να συγκρίνουν: τι έγραφε και τι έγινε, για πόσα λεφτά μιλούσε, πόσα ξοδεύτηκαν και πού πήγαν. Και σε πρώτο πλάνο, μέσα στα καλοφωτισμένα τους στούντιο, να μας παρουσιάσουν τον Σημίτη, τη Γιάννα, τον Βενιζέλο, τον Λιάνη και όλο το θλιβερό θίασο, που οδήγησε τη χώρα στην καταστροφή.

ΝΑ εξηγήσει, επιτέλους, ο τότε πρωθυπουργός, γιατί ενώ φοβόταν ότι οι Αγώνες δεν συμβάδιζαν με την οικονομική συγκυρία, τελικά έδωσε το Ο.Κ. στα μεγάλα συμφέροντα που τους προωθούσαν;

ΝΑ μας πει η Γιάννα τι ακριβώς παίχτηκε με την εταιρεία του Μανόλο Ρομέρο και γιατί, για χάρη της, απορρίφθηκε η πρόταση της EBU σε σχέση με την τηλεοπτική κάλυψη των Αγώνων;

ΝΑ μας αποσαφηνίσει τώρα ο Ε. Βενιζέλος γιατί, ενώ από το 1997 μέχρι το 2000 τίποτα δεν προχωρούσε, εκείνος συνέδεε με εργολαβικά συμφέροντα τους δημοσιογράφους που έκρουαν τον κώδωνα του κινδύνου;

ΝΑ μας εξηγήσουν όλοι οι εμπλεκόμενοι, αλλά ταυτόχρονα και οι αντιπολιτευόμενοι βουλευτές, πώς και γιατί μόνο για το ιππικό και ιπποδρομιακό κέντρο, που τώρα είναι έτοιμο να κλείσει, δαπανήθηκε το αστρονομικό ποσό των 250 εκατ. ευρώ!

ΝΑ μας πουν, ακόμα, όλοι αυτοί, ποια μαύρη τρύπα ρούφηξε την πολυδιαφημισμένη «προίκα της Αθήνας», ποια συμφέροντα μετέτρεψαν τις μεταφερόμενες ελαφρές (και φτηνές...) κατασκευές αθλητικών χώρων, σε φρούρια από τσιμέντο και σίδερο που καταβρόχθισαν εκατοντάδες εκατομμύρια; Και (το σπουδαιότερο):

ΠΩΣ συνέβη, άραγε, τόσα πολλά και... φωτεινά μυαλά να συναγωνίζονται σε βλακείες του τύπου «θα αναβαθμίσουμε τους Αγώνες και θα τους αναβαπτίσουμε στο αρχαίο πνεύμα το αθάνατο...», αντί να θέσουν ένα σοβαρό στόχο, από την επίτευξη του οποίου η χώρα θα μπορούσε όχι μόνο να αποσβέσει την επένδυση, αλλά σε βάθος χρόνου να αποδειχθεί πολλαπλά κερδισμένη;

ΤΑ ερωτήματα δεν τελειώνουν και χώρος δυστυχώς δεν υπάρχει. Μα την αλήθεια, όμως, περισσότερο και από τις απαντήσεις των πολιτικών, θα ήθελα ν' ακούσω την απολογία των αδέσμευτων μέσων και δημοσιογράφων, που κράτησαν σ' εκείνη την κρίσιμη περίοδο τη χώρα στο σκοτάδι.

(βλέπε επίσης>>>)

8ο Συνέδριο «Ελληνική Γλώσσα και Ορολογία»

10-12 Νοεμβρίου 2011, Αθήνα


Πρόσκληση για υποβολή ανακοινώσεων

Η Ελληνική Εταιρεία Ορολογίας (ΕΛΕΤΟ), σε συνεργασία με το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ), το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), το Πανεπιστήμιο Κύπρου (ΠΚ), το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ), τον Οργανισμό για τη Διάδοση της Ελληνικής Γλώσσας (ΟΔΕΓ) και άλλους φορείς που θα ανακοινωθούν στην ιστοσελίδα του Συνεδρίου διοργανώνουν το 8ο Συνέδριο “Ελληνική Γλώσσα και Ορολογία”. Το Συνέδριο θα διεξαχθεί στην Αθήνα στις 10-12 Νοεμβρίου 2011.

Σκοπός του Συνεδρίου είναι η παρουσίαση αφενός της σημερινής κατάστασης της ελληνικής γλώσσας στην ορολογική της διάσταση και αφετέρου μεθόδων, πρακτικών και εργαλείων της σύγχρονης επιστήμης της Ορολογίας και της εφαρμογής τους στην ελληνική γλώσσα – μονογλωσσικά και/ή διαγλωσσικά– για την προώθηση της ορολογικής έρευνας και τη συμβολή στον σύγχρονο ορολογικό εμπλουτισμό της ελληνικής γλώσσας.

Θεματολόγιο του Συνεδρίου:

1. Γλωσσολογικές-Οντολογικές αρχές Ορολογίας (Ορολογία και γνώση, αρχές και μέθοδοι οροδοσίας κτλ.)
2. Διδακτική και Ορολογία
3. Ορολογία συγκεκριμένων θεματικών πεδίων – Λεξικογραφικές και ορογραφικές μελέτες – Συγχρονική και διαχρονική θεώρηση
4. Ορολογικοί πόροι (ειδικά ερμηνευτικά ή πολύγλωσσα λεξικά, συλλογές όρων, σώματα ειδικών κειμένων) – Νέες τεχνολογίες και Ορολογία
5. Τυποποίηση ορολογίας (διεθνοποίηση εννοιών και διαγλωσσική τυποποίηση και αντιστοίχιση όρων, προτάσεις ορολογίας)
6. Ορολογία και μετάφραση
7. Διάχυση και χρήση των όρων – Ορολογική πολιτική και ρύθμιση 
8. Δραστηριότητα φορέων και οργάνων Ορολογίας
9. Γλώσσες:
10. Επίσημες γλώσσες του Συνεδρίου είναι η ελληνική, η αγγλική και η γαλλική.

Κρίσιμες ημερομηνίες:

• Υποβολή περιλήψεων ως τις: 15 Μαρτίου 2011
• Κρίση των περιλήψεων ως τις: 10 Απριλίου 2011
• Υποβολή πλήρων κειμένων ως τις: 15 Ιουνίου 2011

Περιλήψεις και κείμενα:


Οι εισηγητές που επιθυμούν να παρουσιάσουν ανακοίνωση στο συνέδριο θα υποβάλουν περίληψη σε δύο ηλεκτρονικά αντίτυπα της μορφής .doc (κείμενο Word συμβατό με την έκδοση MS Office 2000) σε μία από τις επίσημες γλώσσες του συνεδρίου, με έκταση το λιγότερο 200 και το πολύ 300 λέξεις.


Στο ένα από τα αντίγραφα της περίληψης θα πρέπει να αναγράφονται

1. ο υπέρτιτλος: 8ο Συνέδριο «Ελληνική Γλώσσα και Ορολογία», Αθήνα, 10-12 Νοεμβρίου 2011,
2. ο τίτλος της ανακοίνωσης
3. η θεματική ενότητα στην οποία εντάσσεται η ανακοίνωση και
4. τα στοιχεία (ονοματεπώνυμο, ιδιότητα, ταχ. διεύθυνση,
5. τηλέφωνο, τηλεομοιότυπο, ηλ-διεύθυνση) του συγγραφέα ή των συγγραφέων.

Στο άλλο αντίγραφο θα αναγράφονται μόνο τα 1), 2) και 3).


Τα δύο ηλεκτρονικά αντίγραφα της περίληψης πρέπει να σταλούν με το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, ως συνημμένα, στη διεύθυνση: valeonti@otenet.gr εντός της παραπάνω προθεσμίας.


Μετά την κρίση των περιλήψεων από την Επιστημονική Επιτροπή του Συνεδρίου, οι συγγραφείς που θα επιλεγούν θα λάβουν ειδικές προδιαγραφές για τη σύνταξη των πλήρων κειμένων των ανακοινώσεών τους.


Πληροφορίες:


Γραμματεία του Συνεδρίου: τηλ. +30 210 9323243, +30 6977529164, ηλ-ταχ. pinelpap@otenet.gr
Οργανωτική Επιτροπή: τηλ. +30 6974321009, ηλ-ταχ. valeonti@otenet.gr
Ιστότοπος: http://www.eleto.gr/gr/Conference08.htm