Η κοινωνία δεν αντέχει...

Δίδυμος αδελφός του Ήλιου...

4 δισεκ. έτη γηραιότερος

Real.gr, 30/8/2013

Χρησιμοποιώντας το ευρωπαϊκό «Εξαιρετικά Μεγάλο Τηλεσκόπιο» που λειτουργεί στην έρημο της Χιλής, διεθνής ομάδα αστρονόμων μελέτησε ένα άστρο που θεωρείται σχεδόν πανομοιότυπο με τον Ήλιο, είναι όμως σχεδόν τέσσερα δισεκατομμύρια χρόνια γηραιότερο. Οι παρατηρήσεις δίνουν μια εικόνα για το πώς θα μοιάζει το μητρικό μας άστρο όταν φτάσει αυτή την προχωρημένη ηλικία.

Ο Ήλιος έχει αλλάξει δραστικά στα 4,6 δισ. χρόνια της ζωής του. Προκειμένου να κατανοήσουν τα στάδια της εξέλιξής του, οι αστρονόμοι μελετούν άστρα με το ίδιο μέγεθος, την ίδια θερμοκρασία και την ίδια σύσταση, τα οποία όμως βρίσκονται σε διαφορετικά στάδια της ζωής του.

Ο πρώτος «ηλιακός δίδυμος», όπως αποκαλούνται αυτά τα άστρα, ανακαλύφθηκε το 1997, και η αναζήτηση συνεχίζεται.

Η τελευταία μελέτη, η οποία δημοσιεύεται στο επιστημονικό έντυπο «Astrophysical Journal Letters», εξετάζει το άστρο HIP 102152, τον αρχαιότερο ηλιακό δίδυμο που έχει ανακαλυφθεί ως σήμερα - σχηματίστηκε πριν από 8,2 δισ. χρόνια, έχει δηλαδή σχεδόν διπλάσια ηλικία.

Ο «παππούς» του Ήλιου

Η μελέτη του άστρου, το οποίο βρίσκεται σε απόσταση 250 ετών φωτός, στην κατεύθυνση του αστερισμού του Αιγόκερω, ίσως επιτρέπει στους ερευνητές να προβλέψουν τι θα συμβεί στον Ήλιο στα τελικά στάδια της ζωής του.
Ήδη φαίνεται ότι υπάρχει μια σημαντική ανακάλυψη: «Ένα από τα θέματα που θέλαμε να εξετάσουμε είναι το εάν ο Ήλιος είναι ένα τυπικό άστρο όσον αφορά τη σύστασή του» σχολιάζει ο Χορχέ Μαλέντεζ του Πανεπιστημίου του Σάο Πάολο, μέλος της ομάδας. «Το κυριότερο ερώτημα είναι: γιατί ο Ήλιος έχει τόσο μικρή περιεκτικότητα σε λίθιο;»

Το λίθιο, τρίτο ελαφρύτερο στοιχείο στον Περιοδικό Πίνακα, σχηματίστηκε σε μεγάλες ποσότητες μετά τη Μεγάλη Έκρηξη μαζί με το υδρογόνο και το ήλιο. Οι αστρονόμοι αναρωτιούνται εδώ και χρόνια γιατί ορισμένα άστρα είναι πλουσιότερα σε λίθιο από ό,τι άλλα, και η νέα μελέτη προσφέρει μια πιθανή απάντηση.

Ο Ήλιος εκτιμάται ότι είναι 99% φτωχότερος σε λίθιο από ό,τι το νέφος αερίων και σκόνης από το οποίο σχηματίστηκε. Το HIP 102152, όμως, αποδεικνύεται ακόμα φτωχότερο στο σημαντικό αυτό στοιχείο.

Η διαπίστωση αυτή έρχεται να προστεθεί σε προηγούμενες μελέτες που προέβλεπαν ότι η περιεκτικότητα σε λίθιο μειώνεται καθώς τα άστρα γερνούν. Οι παρατηρήσεις δείχνουν ότι το λίθιο των άστρων σαν τον Ήλιο πρέπει σταδιακά να καταστρέφεται, πιθανότατα σε πυρηνικές αντιδράσεις που συμβαίνουν βαθιά μέσα στο άστρο.

Η νέα μελέτη αποκαλύπτει παράλληλα ότι το HIP 102152 μοιάζει με τον Ήλιο και σε ένα άλλο χαρακτηριστικό: είναι ιδιαίτερα φτωχό σε μια σειρά στοιχείων που υπάρχουν σε μεγάλες ποσότητες στη Γη αλλά απουσιάζουν σχεδόν τελείως από τον Ήλιο.

Αυτό υποδηλώνει ότι, όπως και ο Ήλιος, το HIP 102152 είναι πιθανό να διαθέτει βραχώδεις πλανήτες σαν τη Γη, στους οποίους δεν αποκλείεται να έχει σχηματιστεί ζωή.

Το επόμενο κεφάλαιο στη ζωή του άστρου θα έρθει σε μερικές εκατοντάδες χρόνια, όταν το HIP 102152 αρχίσει να εξαντλεί τα πυρηνικά του καύσιμα, οπότε σταδιακά θα γίνει θερμότερο, θα διογκωθεί και θα μετατραπεί σε κόκκινο γίγαντα.

Το ίδιο πιστεύεται εξάλλου ότι θα συμβεί και στον Ήλιο σε περίπου 4,5 δισ. χρόνια, οπότε θα φουσκώσει και δεν αποκλείεται ακόμα και να καταπιεί τη Γη.

Ο Θωμάς και τα προβλήματα της εκπαίδευσης

του Γιώργου Παπαδάκη, protagon.gr, 27/8/2013

Όταν ήμουν μικρός είχα έναν καλό φίλο και συμμαθητή, τον Θωμά. Ο Θωμάς ζωγράφιζε πραγματικά υπέροχες αγιογραφίες και είχε ήδη τους πρώτους του πελάτες από το δημοτικό.

Προ διετίας, κοινή μας φίλη συνάντησε τον Θωμά. Εκείνος είχε μόλις τελειώσει την Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών (ΑΣΚΤ), είχε ανοίξει ένα μικρό ατελιέ και σύντομα θα ξεκινούσε δουλειά σαν καθηγητής καλλιτεχνικών.

Ο Θωμάς ρώτησε τη φίλη μας για εμένα. Εκείνη τον ενημέρωσε πως ζω στο εξωτερικό και προσφέρθηκε να του δώσει το email μου, οπότε ο Θωμάς απάντησε ότι έχει έναν φίλο που γνωρίζει πώς να στείλει email.

Εντάξει. Πάμε πάλι. Ο Θωμάς, στα 27 του (προ διετίας), τελειώνει ανωτάτη σχολή και δεν γνωρίζει καν πώς να στείλει email. Προφανώς ο Θωμάς θα είχε επίσης δυσκολία να πλοηγηθεί στο διαδίκτυο. Που σημαίνει πως κατά τη διάρκεια των σπουδών του δεν είδε τις περιοδικές εκθέσεις του TATE ή του Hermitage. Δεν διάβασε τα κείμενα επιμελητών σύγχρονης τέχνης, ούτε διάβασε κριτικές των εκθέσεών τους. Δεν είδε τα έργα του Ceasar, της Grosse ή του Kelly, ούτε σκέφτηκε γύρω από αυτά. Δεν διάβασε τα άρθρα του Createquity, του On_curating ή έστω τη στήλη τεχνών του Guardian. Δεν έμαθε νέα παραδείγματα για εκπαιδευτικές δραστηριότητες τέχνης που προωθούν τη συνεργασία και την κριτική σκέψη, ούτε βέβαια παρακολούθησε τα σπουδαία online μαθήματα του MOMA για την εκπαίδευση και τη «Σωκρατική» μέθοδο.

Ο Θωμάς αποφοίτησε τη δεύτερη δεκαετία του εικοστού πρώτου αιώνα, από ανώτατη σχολή και δεν ξέρει πώς να στείλει email.

Και ο Θωμάς είναι καθηγητής.

Το πρόβλημα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης μεταστατεί στις προηγούμενες βαθμίδες.

Ο Θωμάς μάλλον δεν θα συνδέσει την εκπαιδευτική δραστηριότητα με τα εξωσχολικά ενδιαφέροντα των μαθητών του, μιλώντας τους για την αισθητική των τρισδιάστατων περιβαλλόντων που έχουν τα παιχνίδια που εκείνοι παίζουν.

Ο Θωμάς δεν θα διδάξει στις μαθήτριές του arduino, χρησιμοποιώντας την τέχνη ως δρόμο εξοικείωσης με την τεχνολογία. Ούτε θα τους δείξει διαδραστικά μέσα και την τεχνολογία αιχμής στις παραστατικές τέχνες.

Δεν θα συνεργαστεί με την καθηγήτρια Βιολογίας δείχνοντας στα παιδιά πώς να δημιουργούν γραμματοσειρές με καλλιέργειες βακτηρίων όπως κάνουν συνάδελφοί του στο εξωτερικό, ούτε θα δείξει στις μαθήτριές του video (πόσο μάλλον πράξη) για νέες μεθόδους κατασκευής (printing, milling, lasercutting).

Υπάρχει και χειρότερο.

Οι μαθητές του Θωμά φοιτούν σε ένα σχολείο με παρωχημένα τεχνικά μέσα και παρωχημένο περιεχόμενο που ελάχιστα συνδέεται με την τωρινή ή μετέπειτα ζωή ή σταδιοδρομία τους. Φοιτούν σε σχολείο με ανύπαρκτη σύνδεση ανάμεσα σε διαφορετικά πεδία γνώσης. Οι μαθήτριες στην Ελλάδα του 21ου αιώνα απολαμβάνουν μεθόδων διδασκαλίας που συνήθως περιορίζονται στην παράδοση, αντί να μαθαίνουν και μέσα από την εξερεύνηση, τον πειραματισμό, την κατασκευή, την αυτόνομη έρευνα ή από εξωσχολικούς ειδικούς.

Όλα αυτά αφενός ελαττώνουν την εκτίμηση των μαθητών για τον θεσμό του σχολείου και τους κάνουν περισσότερο αδιάφορους. Αφετέρου, εάν δούμε το θέμα συστημικά, οι υψηλές προσδοκίες των μαθητών για το τι πρέπει και μπορεί να τους προσφέρει η σχολική εκπαίδευση, θα ωθούσαν το σχολείο στο να εκσυγχρονίσει τις ικανότητες και τις δεξιότητες του προσωπικού του, τα τεχνικά τους μέσα, τις μεθόδους μάθησης. Αυτές οι προσδοκίες όμως δεν υπάρχουν.

Ο Θωμάς -ένας υπέροχος άνθρωπος και καταπληκτικός αγιογράφος- θα συνδιαμορφώσει πολλές γενιές νέων ανθρώπων. Δυστυχώς.