Μικρό ιερόσυλο

Στη μνήμη των δολοφονημένων Γάλλων σκιτσογράφων από φανατικούς θεόπληκτους.

Αόρατη Μελάνη, 11/1/2015

Τηλεφώνημα για μπλαμπλά, 8 Γενάρη 2015
...
- Έλα μαρή τι κάνεις; Τηγανίζεις σαρδέλες;
- Έβγαλε λιακάδα και απλώνω μπουγάδα.
- Δεν ετοιμάζεις την καραβάνα του στρατιώτη;
- Έφυγε χτες, γυρνά μεθαύριο. Έχω μια ντάνα κατσαρολικά στο νεροχύτη. 
- Ωραία! Οπότε να μιλήσουμε για πολιτική.
- Μόνο μη με ρωτήσεις τι θα ψηφίσω. Γιατί αν τολμήσεις, θα σε ρωτήσω κι εγώ. 
- Ναι ρε γαμώτο. Εκεί που λες, πιο δύσκολο δεν γίνεται...
- Πώς τα καταφέρνουν κάθε φορά;
- Ποτέ δεν ήμουν πιο κοντά στο ψευτοδίλημμα "να ψηφίσω αυτόν για να μη βγει ο άλλος".

- Και μάλιστα ισχύει και προς τις δύο κατευθύνσεις. 
- Χέστο, άλλο θέμα.
- Όπως;
- Διεθνείς ειδήσεις; 
- Θες να σχολιάσουμε τη φρίκη;
- Και τι να πούμε, τα προφανή;
- Ξέρεις τι με φρικάρει πιο πολύ; Αυτό που βγαίνει ο καθένας με της ψωλής του το χαβά.
- Ναι ξέρω, η καπήλευση. Κι εμείς αυτό κάνουμε βέβαια, καπηλευόμαστε. Σάματις τους ξέραμε τους ανθρώπους;
- Δε θρηνούμε μόνο τους ανθρώπους, θρηνούμε την ελεύθερη έκφραση, λέει, και τέτοια. Λιμπερτέ, εγκαλιτέ και δε συμμαζεύεται.
- Ξέρεις; Όταν άκουσα πυροβολισμοί, δώδεκα νεκροί σκιτσογράφοι, φανατικοί θρησκόληπτοι, εξάνεστην βεβαίως, η ελεύθερη έκφραση, πολιτισμός και τέτοια... Αλλά ήταν όλο πάνω απ' το λαιμό. Μετά διαβάζω, σκότωσαν τον Βολενσκί. Κι αρχίζω να φωνάζω, όχι ρε πούστη μου, καθίκια, κόπανοι, ξεφτίλες, ανεγκέφαλοι...
- Μου λέει κάτι το όνομα;
- Μπορεί εσύ στο μυαλό σου να τον λες Βολίνσκι. Βαβέλ δε διάβαζες εσύ; Παραπέντε;
- Παραπέντε, βέβαια.
- Ε τότε τον ξέρεις. Απλά δεν ξέρεις ότι τον ξέρεις.
- Αυτό, αυτό το έχω μονίμως με τους κομιξάδες.
- Ένας που έκανε ασπρόμαυρα, κοφτερά, σαρκαστικά. Τσάκιζε κόκαλα, δεν άφηνε τίποτα όρθιο. Ετών ογδόντα πλέον. Κάπως ψευτοπαρηγοριέσαι. Λες, έπεσεν ηρωικώς εις το καθήκον. Πλήρης ημερών και έργων, τέλος πάντων αρκετά πλήρης. Ποιος ξέρει, αν δεν τον καθάριζαν έτσι, μαύρα στερνά θα είχε με τη σύνταξη της ένωσης σκιτσογράφων, λέμε τώρα.
- Ογδόντα χρονών άνθρωπος, ναι, το σκέφτηκα όταν το άκουσα. Οι άλλοι όμως; Σαράντα, πενήντα χρονών...
- Το άλλο που με ψευτοπαρηγορεί είναι ότι και οι ίδιοι θα διασκέδαζαν με την καπήλευση του θανάτου τους. Τέτοιοι άνθρωποι ήταν. 
- Ιερόσυλοι. 
- Έχω κάτι παλιά τεύχη σε κούτες στην αποθήκη. Παραπέντε, Βαβέλ, κάνα δυο από την Επόμενη μέρα. Όχι πως τον ήξερα, και πάλι. Σάμπως είχαμε και καλημέρα; Αλλά να, σα να μου πήραν ένα κομμάτι της ζωής μου.
... 
- Δε λέμε για τις εκλογές καλύτερα;

Δύο επιλογές...

του Δημήτρη Κατσαγάνη, www.capital.gr, 6/1/2015

Δύο είναι οι προοπτικές της Ελλάδας για το νικητή της εκλογικής αναμέτρησης της 25ης Ιανουαρίου, σύμφωνα με τον Clemens Fuest πρόεδρο του κορυφαίου οικονομικού think tank στη Γερμανία, του ZEW (Zentrum fuer die Europaeische Wirtschaftsforscung, Κέντρο για την Ευρωπαϊκή Οικονομική Έρευνα) και μέλος του Επιστημονικού Γνωμοδοτικού Συμβουλίου του Ομοσπονδιακού Υπουργείου Οικονομικών της Γερμανίας. 

Η μία προοπτική, σύμφωνα με τον επιστημονικό σύμβουλο του Wolfgang Schaeuble είναι να εφαρμόσει η επερχόμενη ελληνική κυβέρνηση μία «αποτελεσματική» και «φιλοαναπτυξιακή» πολιτική και η άλλη, να μην την εφαρμόσει και να οδηγήσει τη χώρα σε «έξοδο από την ευρωζώνη».

Αναφερόμενος στον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ, ο Fuest, δήλωσε στο Capital.gr πως «ο Αλέξης Τσίπρας θέλει να ξεκινήσει με τα άλλα κράτη της ευρωζώνης διαπραγματεύσεις για ένα νέο κούρεμα του χρέους. Την ίδια στιγμή υπόσχεται ότι ξανά περισσότεροι άνθρωποι θα απασχοληθούν στο δημόσιο και οι μισθοί θα αυξηθούν. Είναι κατανοητό πως πολλοί άνθρωποι στην Ελλάδα, οι οποίοι έχουν πληγεί πολύ από την κρίση, βρίσκουν ελκυστικές αυτές τις ιδέες. Δυστυχώς, όμως, πρόκειται για αυταπάτες». 

Γιατί αυταπαντώνται όποιοι έχουν τέτοιες ιδέες. Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ZEW, «η διάθεση των άλλων ευρωπαϊκών κρατών να αναλάβουν επιπλέον βάρη για χάρη της Ελλάδας έχει σε μεγάλο βαθμό εξαντληθεί. Το σχέδιο του Τσίπρα –δηλαδή ένα νέο κούρεμα και υψηλότερες κρατικές δαπάνες στην Ελλάδα – σημαίνει πρακτικά ότι οι φορολογούμενοι των άλλων κρατών πρέπει να χρηματοδοτήσουν τις κρατικές δαπάνες στην Ελλάδα». 

Ο Fuest σημειώνει με ιδιαίτερη έμφαση πως «η Ελλάδα έχει ήδη προβεί σε ένα κούρεμα του χρέους, με το οποίο δεν έχουν ανακουφιστεί άλλες χώρες της Ευρώπης οι οποίες βρέθηκαν σε κρίση». 

Ο Γερμανός οικονομολόγος παραδέχεται πως «σίγουρα το κούρεμα αυτό ήταν μικρό και ήλθε πολύ αργά. Στο μεταξύ, δεν υπάρχουν καθόλου πια ιδιώτες πιστωτές από τους οποίους θα μπορούσε κανείς να πληρώσουν το λογαριασμό. Στη θέση της Ελλάδας βρέθηκαν άλλες χώρες και, μάλιστα, της ευρωζώνης.». 

Ο πρόεδρος του ZEW έμμεσα τονίζει πόσο επωφελήθηκε η Ελλάδα από το ευρωπαϊκό ταμείο στήριξης, λέγοντας πως «τα δάνεια τα οποία έχει λάβει η Ελλάδα από τις χώρες της ευρωζώνης είχαν πολύ χαμηλά επιτόκια και πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα μέχρι τη λήξη τους. Στην πραγματικότητα, η Ελλάδα λαμβάνει κάθε χρόνο επιχορηγήσεις από άλλα ευρωπαϊκά κράτη που ανέρχονται στο 4% του ΑΕΠ της». 

Ο Fuest διαφωνεί με ένα ακόμα κούρεμα του χρέους. «Με ένα δεύτερο κούρεμα χρέους θα επιβαρύνονταν και άλλο οι φορολογούμενοι των άλλων ευρωπαϊκών κρατών». 

Καταλήγοντας ο Γερμανός οικονομολόγος ξεκαθαρίζει πως «όποιος και αν αναλάβει την κυβέρνηση στην Ελλάδα θα πρέπει να αποφασίσει. Για να παραμείνει η χώρα στην ευρωζώνη απαιτείται μία αποτελεσματική φιλο-αναπτυξιακή πολιτική και μία αργή μείωση του χρέους. Η εναλλακτική λύση είναι η έξοδος από την ευρωζώνη, η οποία θα συνδεόταν με μεγάλα οικονομικά και πολιτικά ρίσκα, περισσότερο για την Ελλάδα και λιγότερο για την Ευρώπη.»

Τα μεγάλα μάτια της άλλης

Επρόκειτο για μία απίθανη απάτη που συγκλόνισε τον κόσμο της τέχνης. Τα «μεγάλα μάτια», οι πίνακες που λάτρεψαν τα αμερικανικά προάστια τη δεκαετία του 1960, δεν είχαν δημιουργηθεί από τον Ουόλτερ Κιν, όπως όλοι πίστευαν, αλλά από την σύζυγό του Μάργκαρετ (Walter & Margaret Keane). Η ιστορία αυτή μεταφέρθηκε στη μεγάλη οθόνη από τον Τιμ Μπάρτον.

Η ιστορία ξεκινά το 1946 στο Βερολίνο. Σύμφωνα τουλάχιστον με τα όσα είχε δηλώσει ο Ουόλτερ Κιν, ο οποίος είχε πει ότι βρισκόταν στην Ευρώπη, προσπαθώντας να γίνει ζωγράφος.

«Καθοδηγούμενος από μία αίσθηση απελπισίας, ζωγράφισα αυτά τα βρόμικα, κουρελιασμένα νεαρά θύματα του πολέμου με τα πληγωμένα, κατεστραμμένα μυαλά και σώματα, τα βρόμικα μαλλιά και τις μύτες που τρέχουν. Τότε ξεκίνησε σοβαρά η ζωή μου σαν ζωγράφος» είχε δηλώσει κάποτε ο Ουόλτερ Κιν. Και για πολλά χρόνια ο κόσμος πίστευε ότι όντως τους πίνακες με τα μεγάλα μάτια που έκαναν θραύση στους κατοίκους των αμερικανικών προαστίων, τούς ζωγράφιζε ο Ουόλτερ. 

Η αλήθεια ήταν κάπως διαφορετική. Τους πίνακες τους ζωγράφιζε η σύζυγός του, Μάργκαρετ, με τον Ουόλτερ να παίρνει τα εύσημα.

Ο ίδιος έγραφε στη βιογραφία του που κυκλοφόρησε το 1983 ότι η Μάργκαρετ τού είχε πει ότι λάτρευε τους πίνακές του με τα παιδιά με τα μεγάλα μάτια. Η ίδια θυμάται τα γεγονότα διαφορετικά. 

Ένα βράδυ, δύο χρόνια μετά τον γάμο τους, η Μάργκαρετ πήγε σε ένα δημοφιλές κλαμπ της εποχής το Hungry i στο Σαν Φρανσίσκο. Την ώρα που κωμικοί ηθοποιοί ανέβαιναν στη σκηνή, ο Ουόλτερ πουλούσε τους πίνακες της Μάργκαρετ.

«Ξαφνικά, κάποιος με πλησίασε και με ρώτησε: "Ζωγραφίζετε και εσείς;" Και τότε σκέφτηκα -απόλυτα σοκαρισμένη- εάν λέει ότι οι πίνακες είναι δικοί του» αφηγείται η ίδια στον Guardian. 

Το ίδιο βράδυ προσπάθησε να τον αντιμετωπίσει. «Εκείνος μου είπε: "Χρειαζόμαστε τα χρήματα. Ο κόσμος είναι πιο πιθανό να αγοράσει έναν πίνακα εάν γνωρίζει ότι μιλάει στον καλλιτέχνη. Ο κόσμος δεν θέλει να πιστέψει ότι δεν μπορώ να ζωγραφίσω και ότι χρειάζομαι τη σύζυγό μου να ζωγραφίζει. Πιστεύουν ήδη ότι εγώ ζωγράφισα τα μεγάλα μάτια και εάν ξαφνικά πω ότι ήσουν εσύ, τότε αυτό θα τους μπερδέψει και θα αρχίσουν να μας μηνύουν"».

Η Μάργκαρετ προσπάθησε να διδάξει στον Ουόλτερ να ζωγραφίζει, αλλά εκείνος δεν μπορούσε.

Η ίδια δηλώνει ότι παρ' όλο που αισθανόταν εγκλωβισμένη, δεν έφευγε γιατί σκεφτόταν πώς θα συντηρήσει τον εαυτό της και την κόρη της (από προηγούμενο γάμο).

Καθώς όλοι άρχισαν να αγοράζουν έναν πίνακα Κιν, αλλά και αφίσες και κάρτες με έργα της Κιν, το ζευγάρι απέκτησε πολλά χρήματα. Η Μάργκαρετ δηλώνει ότι δεν είδε ποτέ δεκάρα από αυτά, αλλά λίγο αργότερα μετακόμισαν σε μία βίλα. 

Ο Ουόλτερ αφηγείται στην αυτοβιογραφία του: «Υπήρχαν πάντα τρεις ή τέσσερις άνθρωποι που κολυμπούσαν γυμνοί στην πισίνα. Όλοι έκαναν σεξ με όλους. Μερικές φορές θα πήγαινα στο κρεβάτι και θα υπήρχαν εκεί τρεις κοπέλες».

Την ίδια ώρα, η Μάργκαρετ καθόταν στο εργαστήριο, με τραβηγμένες τις κουρτίνες, ζωγραφίζοντας. Ερωτηθείσα εάν γνώριζε για τις ερωτικές σχέσεις του Ουόλτερ, δηλώνει ότι πλέον δεν την ενδιέφερε. «Ήμουν φυλακισμένη» λέει η ίδια στον Guardian.

Χώρισαν το 1965, μετά από δέκα χρόνια γάμου. 

Το 1970, κι έχοντας μετακομίσει στη Χαβάη, η Μάργκαρετ αποφάσισε να πει σε έναν δημοσιογράφο την αλήθεια για τους πίνακες. Ακολούθησε μήνυση κατά του Ουόλτερ. Καθώς το δικαστήριο δεν μπορούσε να αποφασίσει, ο δικαστής τούς ζήτησε να ζωγραφίσουν ένα παιδί με μεγάλα μάτια. 

Ο Ουόλτερ επικαλέστηκε ένα τραύμα στον ώμο και αρνήθηκε να ζωγραφίσει. Μετά από 53 λεπτά, ο πίνακας της Μάργκαρετ ήταν έτοιμος.

Αυτός ο πίνακας κρέμεται σήμερα, μαζί με πολλά άλλα από τα «μεγάλα μάτια», στο σπίτι της. «Αυτός ο πίνακας συμβολίζει τον θρίαμβο της αλήθειας πάνω στο ψέμα» λέει. 

Η ιστορία του ζευγαριού μεταφέρεται στην μεγάλη οθόνη από τον σκηνοθέτη Τιμ Μπάρτον. Στο σπίτι του ο Μπάρτον έχει κρεμασμένο έναν πίνακα της Κιν που η ίδια του έκανε δώρο.

«Το να βλέπω την ταινία ήταν μια τραυματική εμπειρία» λέει η ίδια η Κιν, η οποία κάνει και την εμφάνισή της στο φιλμ, στον ρόλο μίας ηλικιωμένης που κάθεται σε ένα παγκάκι.

Ο Ουόλτερ πέθανε το 2000 και μέχρι το τέλος της ζωής του επέμενε ότι εκείνος ήταν που είχε ζωγραφίσει τους πίνακες.

Όσο για τα παιδιά με τα μεγάλα μάτια, η Μάργκαρετ Κιν δηλώνει στον Guardian: «Αυτά τα θλιμμένα παιδιά εξέφραζαν τα βαθύτερα συναισθήματά μου που δεν μπορούσα να εκφράσω με κανέναν άλλο τρόπο. Τα μάτια τους αναζητούσαν κάτι. Ρωτούσαν γιατί. Γιατί υπάρχει τόσο πολύ δυστυχία; Γιατί πρέπει να αρρωσταίνουμε και να πεθαίνουμε; Γιατί ο κόσμος πυροβολεί ο ένας τον άλλο;»

Επιμέλεια: Αγγελική Στελλάκη

Newsroom ΔΟΛ